JSW po półroczu, 30 września 2026: strata o połowę mniejsza, tona węgla poniżej 600 złotych i trzy scenariusze dla kursu
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 30.09.2026
- Czytanie
- 11 min
- Dział
- Rynki
W skrócie
W II kwartale skorygowana EBITDA JSW wyszła na plus 51,8 mln zł, a gotówkowy koszt tony spadł do 587,27 zł. Strata za półrocze zmalała o połowę, do 1038,6 mln zł, ale spółka potrzebuje 2,9 mld zł finansowania, a kurs zjechał z 39,94 zł w okolice 30-32 zł.
Jastrzębska Spółka Węglowa pokazała w ostatnim tygodniu września raport, który da się streścić na dwa sposoby i oba będą prawdziwe. Pierwszy: grupa straciła w pierwszym półroczu 2026 roku ponad miliard złotych, dziesiąty kwartał z rzędu zamknęła stratą netto, a według podsumowania wyników miała w kasie około 117 milionów złotych. Drugi: strata jest o połowę mniejsza niż rok wcześniej, gotówkowy koszt wydobycia tony węgla zszedł w drugim kwartale poniżej 600 złotych, a EBITDA bez zdarzeń jednorazowych pierwszy raz od wielu kwartałów wyszła nad kreskę.
Rynek wybrał na razie pierwszą wersję. Od wrześniowego szczytu na 39,94 złotego z 10 września kurs stracił w porywach około jednej czwartej i pod koniec miesiąca walczył o poziom 30-32 złotych. Ten tekst rozkłada raport za półrocze i zaprezentowany 30 września program naprawczy na części: co realnie się poprawiło, czego poprawa nie dotyczy, co robi rynek węgla i od jakich warunków zależy dalszy kierunek kursu.
Co naprawdę się poprawiło
Kalendarz był dwustopniowy. 23 września JSW opublikowała szacunki: przychody 4343,8 miliona złotych, strata brutto ze sprzedaży 261,9 miliona, strata EBITDA 236,5 miliona i strata netto 1043,4 miliona złotych. Kurs spadał tego dnia o blisko 7 procent. 29 września przyszedł pełny raport. Strata netto przypisana akcjonariuszom wyniosła w półroczu 1038,6 miliona złotych wobec 2087,6 miliona rok wcześniej, czyli zmniejszyła się o połowę. Przychody spadły do 4343,8 miliona złotych z 4612,1 miliona, o niecałe 6 procent.
Najciekawsze liczby siedzą jednak w rozbiciu na kwartały. W drugim kwartale strata netto przypisana akcjonariuszom wyniosła 427,1 miliona złotych wobec 724,1 miliona rok wcześniej, a przychody 2246,8 miliona złotych, o 7,1 procent więcej niż w pierwszym kwartale. EBITDA bez zdarzeń jednorazowych, czyli miara zysku operacyjnego przed amortyzacją oczyszczona z pozycji nietypowych, wyniosła plus 51,8 miliona złotych wobec minus 192,4 miliona w pierwszym kwartale. Za całe półrocze skorygowana EBITDA dała minus 140,6 miliona złotych wobec minus 921,4 miliona rok wcześniej. Na poziomie raportowanym obraz jest skromniejszy: skoro półrocze przyniosło minus 236,5 miliona złotych, a sam pierwszy kwartał minus 238,6 miliona, to drugi kwartał wyszedł z rachunku różnicy mniej więcej na zero.
Źródło poprawy jest czytelne i leży po stronie kosztów. Gotówkowy koszt wydobycia tony węgla spadł w drugim kwartale do 587,27 złotego z 631,19 złotego w pierwszym. Za całe półrocze wyniósł 609,26 złotego wobec 777,73 złotego rok wcześniej, czyli był niższy o 21,7 procent. W samym drugim kwartale koszty materiałów i energii zmalały o 24,87 złotego na tonie, a świadczeń pracowniczych o 19,65 złotego. Jednocześnie rosła produkcja: w pierwszym półroczu grupa wydobyła 6,46 miliona ton węgla, o 4,2 procent więcej niż rok wcześniej, w tym 5,54 miliona ton węgla koksowego, o 7,9 procent więcej, oraz wyprodukowała 1,43 miliona ton koksu.
Po stronie cen pomógł rynek. Średnia cena sprzedaży węgla koksowego wyniosła w drugim kwartale 767,40 złotego za tonę, o 6,2 procent więcej niż w pierwszym i o 12,4 procent więcej niż rok wcześniej. Koks drożał do 993,58 złotego za tonę, o 7,6 procent kwartał do kwartału. Zestawienie ceny węgla koksowego z gotówkowym kosztem wydobycia daje w drugim kwartale różnicę około 180 złotych na tonie. To nie jest zysk, bo nie obejmuje amortyzacji, kosztów ogólnych, odsetek ani tego, że koszt dotyczy całego wydobycia, a cena tylko węgla koksowego. Pokazuje jednak kierunek. Rok wcześniej, przy cenie niższej o 12,4 procent, czyli około 683 złotych za tonę, i koszcie tony w pierwszym półroczu 2025 roku na poziomie 777,73 złotego, ta sama różnica była ujemna.
Program naprawczy: mniej ludzi, więcej węgla, 560 złotych za tonę
Zarząd przyjął, a rada nadzorcza zatwierdziła pod koniec września Program Naprawczy JSW na lata 2026-2035, obejmujący spółki zależne. Zaprezentowano go 30 września razem z wynikami. Jego osią jest odwrócenie dotychczasowej zależności: więcej węgla ma wydobywać mniej ludzi, a spółka ma skupić się na tym, co jest źródłem jej wartości, czyli na węglu koksowym.
Liczby programu są konkretne. Wydobycie ma wzrosnąć z 13 milionów ton w 2025 roku do 14 milionów ton w 2029 roku i do 14,1 miliona ton w 2035 roku. Udział węgla koksowego w wydobyciu ma wzrosnąć z 85 do 94 procent. Gotówkowy koszt wydobycia ma spaść z 738,02 złotego za tonę w 2025 roku do 587,86 złotego w 2026 roku i do 560,16 złotego w 2029 roku, czyli o około 24 procent. Program obejmuje 58 inicjatyw w samej JSW i ponad 140 w całej grupie.
Najtrudniejszą częścią jest zatrudnienie. Na koniec 2025 roku spółka zatrudniała blisko 20,5 tysiąca osób, a na koniec 2026 roku ma to być mniej niż 16 tysięcy. Prezes Bogusław Oleksy potwierdził, że w tym roku z firmy ma odejść 4248 osób, z czego około 2,2 tysiąca w trzecim kwartale i około 1,4 tysiąca w czwartym. Redukcja odbywa się z użyciem ustawowych instrumentów osłonowych: ponad 3 tysiące osób ma skorzystać z urlopów górniczych i urlopów dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla, a około 1,2 tysiąca z jednorazowych odpraw. „Przed nami katorżnicza praca” — mówił prezes. Wiceprezes ds. rozwoju Tomasz Gawlik wskazał, że w krótkim horyzoncie głównym celem programu jest odbudowa pozycji gotówkowej i konkurencyjności.
Warto zwrócić uwagę na jedną zbieżność. Gotówkowy koszt z drugiego kwartału, 587,27 złotego za tonę, jest praktycznie równy celowi programu na cały 2026 rok, czyli 587,86 złotego. Cel roczny został więc osiągnięty w pojedynczym kwartale, zanim ruszyła główna fala odejść. Dalsze zejście do 560 złotych wymaga już jednoczesnego wzrostu wydobycia i spadku zatrudnienia, czyli dokładnie tego połączenia, które w polskim górnictwie historycznie było najtrudniejsze do utrzymania.
Czego poprawa nie dotyczy: gotówka i finansowanie
Rachunek wyników poprawia się szybciej niż bilans. Według podsumowania wyników środki pieniężne wynosiły około 117 milionów złotych, a kapitał obrotowy był głęboko ujemny. Spółka korzysta z odroczeń w ZUS: od 2 września ma zgodę na opłacanie bieżących składek za lipiec, sierpień i wrzesień w 50 procentach, a za październik, listopad i grudzień w 30 procentach, przy miesięcznych zobowiązaniach szacowanych na około 100 milionów złotych. Program naprawczy wprost mówi o potrzebie pozyskania 2,9 miliarda złotych nowego finansowania oraz o renegocjacji warunków z dotychczasowymi wierzycielami.
Dla porządku skali: JSW ma około 117 milionów akcji, więc przy kursie w okolicy 31,7 złotego cała spółka jest wyceniana na mniej więcej 3,7 miliarda złotych. Potrzeby finansowe odpowiadają zatem około czterem piątym kapitalizacji. Źródłem pieniędzy jest dziś państwo. W sierpniu JSW podpisała z Agencją Rozwoju Przemysłu umowę pożyczki do 824,13 miliona złotych, a zarząd wystąpił o drugą, do 1066 milionów złotych. Ta druga kwota odpowiada wstępnej cenie z przedwstępnej umowy sprzedaży spółek zależnych PBSz i JZR, której termin graniczny przesunięto na 31 października. Zarząd podkreśla, że uzyskanie pożyczki nie przesądza, czy spółka zrezygnuje ze sprzedaży tych aktywów, a dezinwestycje pozostają jednym z narzędzi programu. Rynek komercyjny jest na razie zamknięty: przedstawiciel PKO BP mówił we wrześniu, że bank nie zdecydowałby się dziś na wsparcie JSW ze względu na jej kondycję finansową.
Zarząd formułuje oczekiwania ostrożnie. Prezes zapowiada poprawę wyników w drugim półroczu i wyraźne ograniczenie strat, a według relacji z jego wywiadu dla „Parkietu” za najbardziej realistyczny scenariusz w kolejnych kwartałach uznaje nie duże zyski, tylko zakończenie serii strat i wynik netto w okolicach zera. Ważny szczegół techniczny: ze względu na mechanizmy cenowe w umowach z odbiorcami wyższe ceny rynkowe przekładają się na przychody z opóźnieniem dwóch-trzech miesięcy. Wrześniowa poprawa na rynku węgla powinna więc być widoczna przede wszystkim w czwartym kwartale.
Węgiel koksowy: wiatr w plecy, ale z opóźnieniem
JSW przedstawia się jako jedyny producent węgla koksowego w Unii Europejskiej, a około 95 procent przychodów segmentu węglowego pochodzi od klientów z Unii. Cena jej produktu zależy jednak od rynku światowego, którego punktem odniesienia jest australijski węgiel koksujący premium w dostawach morskich. Ten rynek przez trzy lata działał przeciwko spółce: jak przypominał zarząd, w latach 2022-2025 ceny węgla premium spadły o prawie połowę, a koksu o prawie 60 procent.
W 2026 roku wiatr się odwrócił. Według zestawień FocusEconomics australijski węgiel koksujący kosztował w drugim kwartale średnio około 238 dolarów za tonę. Pod koniec sierpnia benchmark doszedł do najwyższego poziomu od siedemnastu miesięcy, a pod koniec września utrzymywał się w okolicy 264-266 dolarów: 24 września odczyt wynosił 265,50 dolara, a 29 września 264,50 dolara za tonę. Źródłem wzrostu była podaż: po majowej katastrofie górniczej w chińskiej prowincji Shanxi władze zamknęły część kopalń i zaostrzyły kontrole, a na wschodnim wybrzeżu Australii dostępność surowca ograniczają prace konserwacyjne w terminalach i pogoda. Popyt ze strony hut w Indiach i Azji Wschodniej pozostaje przy tym stabilny przed czwartym kwartałem.
Dla JSW oznacza to, że trzeci kwartał odbywał się przy cenach referencyjnych wyraźnie wyższych niż drugi, a przy opóźnieniu kontraktowym pełny efekt przyjdzie z przesunięciem. Dodatkowo w drugiej połowie września umocnił się dolar, w którym notowany jest benchmark: 22 września kosztował w tabeli NBP 3,7934 złotego, a 30 września 3,8449 złotego. Ryzyko jest symetryczne. Jeżeli chińskie kopalnie wrócą do pełnej pracy szybciej, niż zakładają rynki, ceny mogą zawrócić, zanim spółka zdąży je zobaczyć w przychodach.
Kurs: od euforii do testu 30 złotych i trzy scenariusze
Droga kursu w ostatnich tygodniach była gwałtowna w obie strony. W sierpniu akcje zyskały 32 procent, napędzane drożejącym węglem i pożyczką z ARP, przy stopniowym zmniejszaniu krótkich pozycji przez fundusze. 10 września kurs sięgnął 39,94 złotego. W połowie września analityk Erste Paweł Puchalski obniżył rekomendację do „neutralnie”, jednocześnie podnosząc cenę docelową do 42 złotych, z argumentem, że poprawa na rynku węgla jest już częściowo w cenie. Po szacunkach z 23 września kurs spadał o blisko 7 procent, a korekta od szczytu sięgnęła w porywach około jednej czwartej, sprowadzając notowania w okolice 30 złotych. W poniedziałek 28 września akcje zamknęły się na 31,50 złotego, we wtorek na 31,70 złotego, a w środę, w dniu prezentacji programu, kurs utrzymywał się w trakcie sesji w okolicy 31,7-31,8 złotego.
Zmienił się też układ sił wokół akcji. Na początku września jawne krótkie pozycje funduszy w rejestrze KNF obejmowały łącznie około 3,2 procent kapitału. Numeric Investors zszedł 15 września poniżej progu jawności, a Qube Research and Technologies zmniejszył pozycję do 1,16 procent według wyliczenia z 23 września. Potencjał przymusowego odkupu akcji, o którym dużo mówiło się w sierpniu, jest więc dziś wyraźnie mniejszy, a to oznacza, że kolejny ruch w górę musiałby mieć paliwo fundamentalne, a nie techniczne.
Poziomy, na które wskazują komentarze techniczne, układają się w czytelną drabinę: 30 złotych jako bieżące wsparcie, 27 złotych jako kolejne, rejon 24-26 złotych, czyli letnie dołki, z których ruszał sierpniowy rajd, a od góry 36 złotych, wcześniej wsparcie, oraz wrześniowy szczyt na 39,94 złotego. Na tej drabinie da się rozpisać trzy scenariusze do końca roku, każdy z warunkiem, który musiałby się spełnić.
- Scenariusz poprawy. Warunki: podpisanie drugiej pożyczki z ARP albo rozstrzygnięcie transakcji PBSz i JZR do 31 października, benchmark węgla koksującego utrzymany wyraźnie powyżej 250 dolarów i raport za trzeci kwartał 24 listopada z dodatnią skorygowaną EBITDA oraz realizacją planu odejść. W takim układzie rynek miałby podstawy do powrotu w okolice 36 złotych i testu wrześniowego szczytu; najwyższa z przytaczanych we wrześniu wycen, 42 złote od Erste, wyznacza górną granicę tego, co analitycy dziś uzasadniają.
- Scenariusz bazowy. Wyniki poprawiają się kwartał po kwartale, ale finansowanie przeciąga się, a gotówka pozostaje napięta. Kurs porusza się wtedy w szerokim przedziale mniej więcej 27-36 złotych, reagując na pojedyncze wiadomości o pożyczkach i cenie węgla, a nie na same wyniki.
- Scenariusz pogorszenia. Warunki: szybki powrót chińskiej podaży i spadek cen węgla, opóźnienie finansowania, napięcia przy redukcji zatrudnienia albo renegocjacja z wierzycielami na warunkach niekorzystnych dla akcjonariuszy. Wtedy w grze jest test 27 złotych i rejonu 24-26 złotych, czyli letnich dołków.
JSW poprawiła wyniki tam, gdzie zarząd ma największy wpływ: gotówkowy koszt tony spadł w drugim kwartale do 587,27 złotego, czyli do celu przewidzianego na cały 2026 rok, skorygowana EBITDA wyszła na plus 51,8 miliona złotych, a strata netto za półrocze zmalała o połowę, do 1038,6 miliona złotych. Nie poprawiło się to, na co zarząd ma wpływ najmniejszy: bilans z około 117 milionami złotych gotówki, potrzebą 2,9 miliarda złotych nowego finansowania i zależnością od pożyczek państwowych. Rynek węgla daje spółce wiatr w plecy, ale z dwu-trzymiesięcznym opóźnieniem, a jawne krótkie pozycje funduszy skurczyły się od początku września z około 3,2 do niewiele ponad 1 procent kapitału. Dlatego o kierunku kursu w najbliższych tygodniach zdecyduje raczej termin 31 października i decyzja o finansowaniu niż kolejne wyliczenia kosztów.
Na co patrzeć dalej
- 31 października: PBSz, JZR i druga pożyczka z ARP — do tego dnia ma się rozstrzygnąć, czy spółka sprzeda aktywa za 1066 milionów złotych, zaciągnie pożyczkę w tej samej kwocie, czy połączy oba rozwiązania. To najbliższe zdarzenie o znaczeniu dla płynności.
- 24 listopada: raport za trzeci kwartał — pierwszy test, czy skorygowana EBITDA utrzyma się nad kreską i czy wyższe ceny węgla zaczęły przechodzić do przychodów. Ważna będzie też liczba odejść, bo w trzecim kwartale miało ich być około 2,2 tysiąca.
- Benchmark węgla koksującego — pod koniec września około 264-266 dolarów za tonę wobec średnio około 238 dolarów w drugim kwartale. Utrzymanie tej przewagi przez czwarty kwartał jest warunkiem poprawy wyników przy opóźnieniu kontraktowym.
- Harmonogram ZUS i ścieżka gotówki — od października spółka płaci tylko 30 procent bieżących składek. To ulga dla płynności, ale też zobowiązanie przesunięte w czasie, które wróci w kolejnych okresach.
- Rejestr krótkiej sprzedaży KNF — jawna pozycja Qube wynosi 1,16 procent kapitału. Ponowny wzrost krótkich pozycji byłby sygnałem, że fundusze znów grają przeciwko scenariuszowi naprawczemu.
- Relacje ze stroną społeczną — redukcja o ponad 4,2 tysiąca etatów w jednym roku jest wykonalna tylko przy utrzymaniu porozumień ze związkami zawodowymi. Każdy sygnał konfliktu byłby ryzykiem zarówno dla kosztów, jak i dla wydobycia.
Tekst opisuje sytuację na dzień 30 września 2026 roku. Wyniki finansowe i operacyjne podano za szacunkami JSW z 23 września i raportem półrocznym z 29 września w relacjach ISBnews, Bankiera, „Parkietu”, WNP i Investing; wartość EBITDA raportowanej za drugi kwartał wyliczono z różnicy między wynikiem półrocza a wynikiem pierwszego kwartału. Założenia programu naprawczego, dane o zatrudnieniu i wypowiedzi zarządu pochodzą z komunikatów spółki i relacji z konferencji 30 września. Ceny węgla koksującego podano za zestawieniami SMM, Trading Economics, Argus i FocusEconomics, dane o krótkiej sprzedaży za rejestrem KNF w relacjach serwisów monitorujących, a kursy akcji za notowaniami z poszczególnych sesji; poziomy techniczne za komentarzami rynkowymi z września. Scenariusze opisują warunki, a nie prognozę kursu. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.