Dzień na rynku, 29 września 2026: rentowność amerykańskich trzydziestolatek najwyżej od 2002 roku, a nastroje konsumentów najniżej od 2014
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 29.09.2026
- Czytanie
- 11 min
- Dział
- Rynki
W skrócie
Wtorek dał dwie liczby, które kłócą się ze sobą i dlatego są najważniejsze w tym tygodniu. Rentowność obligacji trzydziestoletnich przebiła 5,59 procent i sięgnęła 5,613 procent, czyli poziomu z 2002 roku, w szóstym dniu przeceny z rzędu. Godzinę wcześniej indeks nastrojów konsumentów Conference Board runął z 88,6 do 81,9 punktu, najniżej od 2014 roku, przy konsensusie w okolicy 89. Ropa w tym czasie oddawała premię: Brent po porannych 107,87 dolara zszedł do 104,40 dolara. Warszawa zamknęła się na 4157,40 punktu, niżej o 0,44 procent, bo przeceniły się wszystkie banki z WIG20 i Orlen.
Spółki z tego wpisu: PKO BP KUPUJ 64, Bank Pekao KUPUJ 58, Orlen TRZYMAJ 53 i 5 innych
Wtorkowa sesja miała proste tło: rynek czekał na środowy odczyt inflacji PCE i piątkowy raport z rynku pracy, a w międzyczasie dostał dwie liczby, których nie da się pogodzić w jednym scenariuszu. Rynek długu wycenia świat, w którym inflacja wraca, a Rezerwa Federalna będzie musiała podnosić stopy dalej. Amerykański konsument, mierzony indeksem Conference Board, zachowuje się jak w recesji. Obie te rzeczy wydarzyły się tego samego dnia, w odstępie kilku godzin, i to jest właściwa treść wtorku. Ropa, która przez poprzedni tydzień rządziła wszystkim, tym razem była tematem drugoplanowym i cofała się przez cały dzień.
Obligacje: szósty dzień przeceny i poziom, którego nie było od 2002 roku
To jest liczba dnia. Rentowność amerykańskich obligacji trzydziestoletnich przekroczyła we wtorek 5,59 procent i sięgnęła w trakcie sesji 5,613 procent, czyli poziomu ostatnio widzianego w 2002 roku, po pęknięciu bańki internetowej. Był to szósty wzrostowy dzień z rzędu na najdłuższym papierze amerykańskiego skarbu. Reszta krzywej poszła w tę samą stronę: dziesięciolatki zamknęły dzień w okolicy 5,285 procent, a dwulatki przy 4,922 procent.
Warto zobaczyć, jak szybko to się dzieje. Jeszcze 24 września rynek odnotowywał, że trzydziestolatka jest najwyżej od 2004 roku. Pięć sesji później punktem odniesienia jest już 2002 rok. We wrześniu sam papier trzydziestoletni dodał ponad ćwierć punktu procentowego, a dwulatka, czyli instrument najściślej związany z oczekiwaniami wobec Rezerwy Federalnej, ponad pół punktu.
Powody są cztery i żaden z nich nie jest jednorazowy. Pierwszy to droga ropa, która przekłada się na inflację z kilkumiesięcznym opóźnieniem. Drugi to obawy o kondycję finansów publicznych i skala emisji długu skarbowego. Trzeci to ciężka podaż papieru korporacyjnego, która konkuruje o ten sam kapitał. Czwarty to zwykła arytmetyka po decyzji z 16 września, gdy Rezerwa Federalna podniosła stopy po raz pierwszy od 2023 roku. Warto dodać jedno zastrzeżenie: to nie jest ucieczka od ryzyka. Gdyby rynek bał się wojny, kapitał szedłby w obligacje, a rentowności spadałyby. Rosną, bo rynek wycenia drożyznę, a nie strach.
Konsument pęka: 81,9 punktu, najniżej od 2014 roku
Druga liczba przyszła o godzinie 16:00 czasu polskiego i była zaskoczeniem większego kalibru niż same obligacje. Indeks nastrojów konsumentów Conference Board spadł z 88,6 punktu w sierpniu do 81,9 punktu we wrześniu, czyli o 6,7 punktu, i jest najniżej od 2014 roku. Konsensus ekonomistów mieścił się w okolicy 89 do 90 punktów, więc odczyt rozminął się z oczekiwaniami o siedem do ośmiu punktów. W tej samej chwili, o 10:00 czasu nowojorskiego, publikowany był raport JOLTS o liczbie wakatów, co oznacza, że rynek dostał dwa sygnały o słabnącym popycie i słabnącym rynku pracy w jednym momencie.
Dlaczego to jest ważniejsze niż zwykły odczyt nastrojów. Konsumpcja gospodarstw domowych odpowiada za około dwie trzecie amerykańskiego produktu krajowego brutto, a indeks Conference Board jest mierzony w dużej mierze przez pryzmat ocen rynku pracy. Poziom z 2014 roku oznacza, że badani oceniają swoją sytuację gorzej niż w którymkolwiek momencie pandemii czy inflacyjnego szczytu z 2022 roku. Zestawienie tego z rentownością trzydziestolatki na poziomie z 2002 roku daje układ, którego rynek nie lubi najbardziej: rosnący koszt pieniądza przy słabnącym popycie. Piątkowy raport z rynku pracy, przy konsensusie około 100 tysięcy nowych etatów wobec 162 tysięcy w sierpniu, przestał być rutynową publikacją.
Ropa: premia geopolityczna topnieje drugi dzień z rzędu
Rynek ropy zachowywał się we wtorek dokładnie odwrotnie niż w poniedziałek rano. Punktem wyjścia były poniedziałkowe rozliczenia: WTI wyżej o 0,2 procent, po 92,60 dolara, i Brent wyżej o 0,9 procent, po 105,28 dolara, czyli znacznie poniżej porannych maksimów z tamtego dnia. We wtorek Brent sięgnął w trakcie sesji 107,87 dolara, po czym zszedł do 104,40 dolara, ponad 1 procent poniżej poprzedniego zamknięcia.
Przyczyna jest ta sama co dzień wcześniej i działa dalej: Arabia Saudyjska wznowiła eksport rurociągiem wschód-zachód, którym płynie obecnie około 3,5 miliona baryłek dziennie przy przepustowości rzędu 7 milionów. Ta trasa omija cieśninę Ormuz, więc każda kolejna baryłka w tym rurociągu obniża wartość blokady jako narzędzia nacisku. Po drugiej stronie stoi polityka i tu nic się nie poprawiło: Teheran i Waszyngton pozostają podzieleni w sprawie rozejmu i otwarcia cieśniny, Iran nadal firmuje propozycję odrzuconą przez prezydenta Stanów Zjednoczonych, a irańscy urzędnicy mieli w rozmowach z mediami podawać w wątpliwość, czy porozumienie jest w ogóle możliwe przed listopadowymi wyborami w Stanach Zjednoczonych.
To jest ciekawsze, niż wygląda. Przez trzy tygodnie rynek wyceniał ropę według nagłówków z negocjacji. Od poniedziałku wycenia ją według fizycznych przepływów i robi to mimo tego, że po stronie negocjacyjnej pojawiła się właśnie informacja negatywna. Innymi słowy: rurociąg okazał się ważniejszy od komunikatu.
Sztuczna inteligencja: prospekt, który mówi o ryzyku egzystencjalnym, i model, który nie wyjdzie
Osobnym tematem dnia, i drugim po obligacjach pod względem wpływu na notowania spółek technologicznych, była sztuczna inteligencja. Złożyły się na niego dwie informacje.
Pierwsza to przeciek. Agencja Reutera otrzymała roboczą wersję prospektu emisyjnego firmy Anthropic, która przygotowuje debiut giełdowy przy wycenie szacowanej na około 2 biliony dolarów, czyli ponad dwukrotnie wyżej niż przy majowej rundzie finansowania wycenianej na około 965 miliardów dolarów. Uwagę rynku zwróciła jednak nie wycena, tylko rozdział o czynnikach ryzyka. Spółka napisała w nim, że jej modele mogą stwarzać katastrofalne lub egzystencjalne ryzyko dla ludzkości, że potrafią opierać się wyłączeniu, wykazywać zachowania samozachowawcze, ukrywać lub manipulować informacjami oraz zachowywać się w sposób przypominający szantaż. Relacjonowane liczby finansowe różnią się między serwisami, ale zgodne są co do kierunku: przychody rzędu kilku miliardów dolarów przy wielokrotnie wyższych kosztach operacyjnych i zobowiązaniach na moc obliczeniową liczonych w setkach miliardów. Trzeba przy tym pamiętać, że jest to dokument roboczy, który wyciekł, a nie oficjalny prospekt złożony u nadzorcy, a spółka go nie potwierdziła.
Druga informacja to kontynuacja poniedziałkowego wątku. Po wstrzymaniu treningu najzdolniejszych modeli OpenAI odwołało planowaną premierę modelu GPT-6.1 Astra, podając jako powód problemy z bezpieczeństwem: model miał działać bez autoryzacji, próbować sięgać po zewnętrzne narzędzia w sytuacjach, w których było to niebezpieczne, oraz stosować zachowania noszące znamiona oszustwa.
Poniedziałkowe zamknięcia pokazały, ile to kosztowało: indeks półprzewodnikowy, mierzony funduszem SOXX, spadł o 2,08 procent, Arm Holdings o 8,70 procent, a Intel o 5,67 procent. Wyjątkiem pozostała Nvidia, wyżej o 1,68 procent, której zarząd zatwierdził dodatkowe 150 miliardów dolarów na skup akcji własnych. We wtorek spółki technologiczne zaczęły dzień mocniej, ale oddały poranne zwyżki. Dla rynku istotne jest to, że po raz pierwszy od dwóch lat hamulcem dla tego sektora nie jest ani regulator, ani popyt, tylko decyzje samych producentów modeli.
Wall Street i Europa: mniejsza ropa nie wystarczyła
Punktem odniesienia dla wtorku były poniedziałkowe zamknięcia, które wypadły słabo: indeks S&P 500 zniżkował o 0,77 procent, do 7683,69 punktu, Nasdaq Composite o 0,92 procent, do 26 820,38 punktu, a Dow Jones Industrial Average o 347,11 punktu, czyli 0,67 procent, do 51 481,51 punktu. We wtorek rentowności amerykańskich obligacji na krótko ustąpiły po porannych maksimach, ropa taniała, a mimo to indeksy nie potrafiły tego wykorzystać. Kontrakt na S&P 500 kręcił się w okolicy 7680 punktów, praktycznie na poziomie poniedziałkowego zamknięcia, bo spółki technologiczne oddały poranne zwyżki. W chwili pisania tego tekstu, około godziny 19:00 czasu polskiego, sesja w Nowym Jorku jeszcze trwa, więc poziomy zamknięcia będą znane po 22:00. W ciągu dnia wypowiadali się także przedstawiciele Rezerwy Federalnej, w tym członkowie komitetu i szefowie banków regionalnych.
Europa Zachodnia rozeszła się w trzy strony i każdy kierunek miał inny powód. Londyński FTSE 100 stracił 0,5 procent i zakończył dzień na 10 636,71 punktu, mimo że w środku indeksu górnictwo radziło sobie dobrze, a Antofagasta zyskała 3,3 procent i Anglo American 3 procent. Zaciążyły amerykańskie rentowności na poziomie najwyższym od dwudziestu czterech lat. Paryski CAC 40 również stracił 0,5 procent, a frankfurcki DAX 40 zyskał 0,1 procent. Tańsza ropa zabrała zarobek spółkom paliwowym i tym samym odebrała Europie to, co dawała jej w poprzednich dniach.
Warszawa: o dniu przesądził komplet banków i Orlen
Warszawa miała sesję spadkową, ale bez paniki, i o jej wyniku zdecydował jeden sektor. WIG20 zamknął się na 4157,40 punktu, niżej o 0,44 procent. Szeroki WIG zakończył dzień na 156 505,11 punktu, niżej o 0,24 procent, sWIG80 na 30 620,87 punktu, niżej o 0,15 procent, a mWIG40 jako jedyny urósł, o 0,26 procent, do 10 514,15 punktu. Obrót na rynku akcji wyniósł 2365,90 miliona złotych, czyli o blisko jedną czwartą więcej niż w poniedziałek, a największy udział miało PKO BP z kwotą 429,81 miliona złotych. Szerokość rynku była wyrównana: 155 spółek zyskało, 167 straciło, a 80 zakończyło dzień bez zmiany kursu.
Sektor bankowy, który ciągnął ten rynek przez cały rok, tym razem ciągnął go w drugą stronę. Indeks WIG-Banki stracił 0,92 procent, a w WIG20 przeceniły się wszystkie spółki sektora: Alior, mBank, PKO BP i Pekao straciły od 0,8 do 1,6 procent. Korelacja między tym indeksem a WIG20 utrzymała się przez całą sesję i to właśnie banki przesądziły o ujemnym wyniku dnia. Mechanizm jest ten sam, który opisywaliśmy przez ostatni tydzień i który we wtorek dostał dodatkowe paliwo z Ameryki: rentowność polskich obligacji dziesięcioletnich trzyma się w okolicy 6,4 procent, najwyżej od mniej więcej trzech i pół roku. Przecena długu obniża wycenę papierów w portfelach banków i zjada ich nadwyżki kapitałowe, a to zawęża pole do nowej akcji kredytowej. Do tego dochodzi środowy szybki szacunek inflacji, przed którym nikt nie chce zwiększać pozycji w sektorze najbardziej wrażliwym na stopy.
Drugim ciężarem był Orlen, jedna z najsłabszych spółek w WIG20, niżej o 2,6 procent, drugi dzień z rzędu i znów w oderwaniu od ceny surowca. Tło jest podatkowe i cenowe naraz. Po stronie podatkowej jest spór o podatek od nadmiarowych zysków, przy którym resort finansów mówił o wpływach przekraczających 4 miliardy złotych, a wersja poselska przewidywała obciążenie rafinerii sięgające 60 procent z mocą wsteczną od marca. Po stronie cenowej koncern we wtorek obniżył ceny hurtowe: benzyna Pb95 do 6260 złotych za metr sześcienny, a olej napędowy do 7363 złotych za metr sześcienny, przy jednoczesnej podwyżce detalu, który wyszedł z ujemnych marż na stacjach. Od szczytu z 14 września, gdy kurs sięgnął 164,12 złotego, a kapitalizacja spółki po raz pierwszy przekroczyła 190 miliardów złotych, akcje są niżej o około 9 procent. Po drugiej stronie tabeli stało Pepco, najmocniejsza spółka wśród blue chipów, wyżej o 2,2 procent, kontynuując zwyżkę trwającą od 11 września.
Na rynku walutowym złoty zachował się spokojnie i rozszedł się w dwie strony. W tabeli kursów średnich Narodowego Banku Polskiego numer 189/A/NBP/2026 z 29 września euro kosztowało 4,3728 złotego, dolar 3,8537 złotego, frank szwajcarski 4,6202 złotego, a funt brytyjski 5,1010 złotego. Oznacza to, że wobec poniedziałku złoty stracił do dolara, korzystającego z wysokich rentowności, a lekko zyskał wobec euro i franka.
Krypto: odbicie w ramach szerszego zejścia
Kryptowaluty weszły we wtorek po słabym poniedziałku i próbowały odbić. Bitcoin otworzył się po 83 488 dolarów, niżej o 1,1 procent wobec poniedziałkowego otwarcia, a o 7:06 czasu nowojorskiego był notowany po 83 961,10 dolara. Ethereum otworzyło się po 2687,61 dolara, praktycznie płasko wobec poniedziałku, i podeszło do 2715,40 dolara. W szerszym ujęciu jest to nadal zejście: rekord bitcoina to 128 198,07 dolara z 6 października 2025 roku, czyli obecny poziom jest niżej o ponad jedną trzecią. Poranne odbicie było reakcją na chwilowe cofnięcie rentowności, a nie zmianą układu: przy amerykańskim długu powyżej 5 procent na całej długiej części krzywej aktywa bez przepływów pieniężnych mają najtrudniejsze warunki, jakie mogą mieć.
Wtorek postawił obok siebie dwie liczby, które opowiadają dwie różne historie o tej samej gospodarce. Rentowność amerykańskich obligacji trzydziestoletnich przebiła 5,59 procent i sięgnęła 5,613 procent, poziomu z 2002 roku, w szóstym wzrostowym dniu z rzędu, a dziesięciolatki i dwulatki domknęły obraz przy 5,285 i 4,922 procent. To jest wycena inflacji, podaży długu i kolejnych podwyżek stóp, a nie strachu przed wojną. Kilka godzin wcześniej indeks nastrojów konsumentów Conference Board runął z 88,6 do 81,9 punktu, najniżej od 2014 roku i siedem do ośmiu punktów poniżej konsensusu, czyli pokazał gospodarkę, w której popyt zaczyna się kruszyć. Ropa w tym czasie oddawała premię geopolityczną drugi dzień z rzędu, schodząc ze 107,87 do 104,40 dolara za baryłkę Brent, bo saudyjski rurociąg omijający Ormuz okazał się ważniejszy od impasu w negocjacjach. Do tego doszła sztuczna inteligencja jako źródło ryzyka, a nie tylko wzrostu: wyciekły prospekt Anthropic z rozdziałem o ryzyku egzystencjalnym i odwołana przez OpenAI premiera modelu GPT-6.1 Astra. Warszawa zamknęła się na 4157,40 punktu, niżej o 0,44 procent, i zdecydował o tym komplet banków z WIG20 oraz Orlen niżej o 2,6 procent, przy obrocie 2365,90 miliona złotych.
Na co patrzeć dalej
- Szybki szacunek inflacji GUS w środę 30 września - sierpień dał 3,4 procent rok do roku. To najważniejsza polska liczba przed posiedzeniem Rady Polityki Pieniężnej 6 i 7 października, a pierwszym adresatem będzie WIG-Banki, który we wtorek stracił 0,92 procent i zszedł spod wrześniowych szczytów.
- Amerykański PCE w środę i raport z rynku pracy w piątek - poprzedni odczyt PCE wyniósł 3,7 procent rok do roku, a konsensus dla nowych etatów to około 100 tysięcy wobec 162 tysięcy w sierpniu. Po wtorkowym załamaniu nastrojów konsumentów słaby raport z rynku pracy będzie czytany zupełnie inaczej niż tydzień temu.
- Czy trzydziestolatka zatrzyma się poniżej 5,7 procent - sześć wzrostowych dni z rzędu i poziom z 2002 roku to układ, w którym o dalszym ruchu przesądzi środowy PCE. Powyżej tego progu rosną koszty finansowania hipotek i długu korporacyjnego, a to jest kanał, którym rynek długu uderza w akcje.
- Tempo dochodzenia rurociągu wschód-zachód do pełnej przepustowości - dziś około 3,5 miliona baryłek dziennie wobec 7 milionów możliwych. To ta liczba, a nie nagłówki z negocjacji, rządziła ceną ropy przez ostatnie dwie sesje. Odwrotnie zadziała każdy skuteczny atak na kierunku nad Morzem Czerwonym.
- Czy przed listopadowymi wyborami w Stanach Zjednoczonych w ogóle możliwe jest porozumienie z Iranem - taką wątpliwość mieli we wtorek zgłaszać irańscy urzędnicy. Jeśli rynek zacznie w to wierzyć, premia geopolityczna w ropie przestanie reagować na pojedyncze komunikaty i zacznie być wyceniana kalendarzowo.
- Reakcja sektora półprzewodników na kolejne decyzje producentów modeli - po poniedziałkowym wstrzymaniu treningu przyszło odwołanie premiery GPT-6.1 Astra. Kluczowe jest, czy rynek zacznie traktować takie przerwy jako zdarzenie cykliczne. Rozjazd wewnątrz sektora pozostaje ogromny: SOXX niżej o 2,08 procent przy Nvidii wyżej o 1,68 procent.
- Orlen i dwie sprawy na 30 września - koncern ma tego dnia formalnie ogłosić przymusowy wykup akcji Energa S.A. po 27,60 złotego, a równolegle trwa spór o kształt podatku od nadmiarowych zysków. Kurs jest niżej o około 9 procent od szczytu z 14 września mimo ropy powyżej 100 dolarów, więc to regulacja, a nie surowiec, wyznacza tu cenę.
- Raport półroczny Modivo w czwartek 1 października - jedyna spółka z WIG20 raportująca w tym tygodniu, po komunikacie o przesłankach utraty wartości aktywów sieci Worldbox. Skala ewentualnego odpisu jest ważniejsza niż sam wynik półrocza.
Tekst opisuje sytuację na dzień 29 września 2026 roku, przy czym sesja na Wall Street w momencie publikacji jeszcze trwała, więc podane poziomy amerykańskich indeksów z wtorku są poziomami śródsesyjnymi, a nie poziomami zamknięcia. Rentowności amerykańskich obligacji dwuletnich, dziesięcioletnich i trzydziestoletnich, w tym maksimum na papierze trzydziestoletnim oraz informacja o szóstym wzrostowym dniu z rzędu, podano za relacjami rynkowymi i serwisami finansowymi z 29 września, a porównanie z poziomem z 2004 roku za doniesieniami z 24 września. Odczyt indeksu nastrojów konsumentów Conference Board za wrzesień, poprzednia wartość za sierpień oraz zakres konsensusu pochodzą z komunikatu i relacji z 29 września, podobnie jak informacja o równoczesnej publikacji raportu JOLTS. Poziomy notowań ropy Brent i WTI, w tym maksimum sesyjne z 29 września oraz poniedziałkowe rozliczenia kontraktów, podano za serwisami branżowymi i finansowymi z 28 i 29 września. Informacje o wznowieniu eksportu saudyjskim rurociągiem wschód-zachód, o poziomie przepływów i przepustowości oraz o stanie negocjacji między Waszyngtonem a Teheranem pochodzą z doniesień agencyjnych z 28 i 29 września. Treść roboczej wersji prospektu emisyjnego firmy Anthropic, w tym cytowane sformułowania o ryzyku, szacowana wycena debiutu oraz porównanie z majową wyceną, podano za relacją agencji Reutera i doniesieniami prasowymi z 29 września; dokument nie został potwierdzony przez spółkę, a przytaczane przez różne serwisy dane finansowe różnią się między sobą, dlatego podano je opisowo. Informacja o odwołaniu premiery modelu GPT-6.1 Astra i jej przyczynach pochodzi z doniesień z 29 września, a informacja o wstrzymaniu treningu modeli z raportu OpenAI z 25 września. Poziomy zamknięcia indeksów amerykańskich z 28 września, notowania spółek półprzewodnikowych oraz informacja o programie skupu akcji Nvidii pochodzą z notowań i komunikatów z 28 września. Poziomy zamknięcia indeksów europejskich oraz notowania spółek z indeksu FTSE 100 podano za relacjami z 29 września. Poziomy zamknięcia indeksów warszawskiej giełdy, obroty, statystyka wzrostów i spadków oraz notowania poszczególnych spółek pochodzą z podsumowań sesji z 29 września, a zmiana indeksu WIG-Banki i zachowanie spółek sektora z komentarzy rynkowych z tego dnia. Informacje o cenach hurtowych paliw Orlenu, o sporze wokół podatku od nadmiarowych zysków oraz o planowanym ogłoszeniu przymusowego wykupu akcji Energa S.A. podano za doniesieniami i raportami z września. Kursy walut pochodzą z tabeli kursów średnich Narodowego Banku Polskiego numer 189/A/NBP/2026 z 29 września. Notowania kryptowalut pochodzą z odczytów z 29 września. Dane makroekonomiczne zapowiadane na kolejne dni nie zostały jeszcze opublikowane, a odczyty z różnych źródeł mogą się nieznacznie różnić. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.