Dane z sesji 20.11.2026 · sygnały 22:52Sesja 20.11 · sygnały 22:52

piątek, 20 listopada 2026

Dzień na rynku, 1 października 2026: amerykańskie dziesięciolatki po 5,30 procent zabrały polskim bankom to, co dał im drogi pieniądz

Autor
Redakcja iqrynku
Opublikowano
Opisuje sesję
01.10.2026
Czytanie
11 min
Dział
Rynki

W skrócie

Pierwsza sesja kwartału była na GPW najgorsza od 27 sierpnia. WIG20 spadł o 1,90 procent do 4102,20 punktu, WIG o 1,64 procent, a przeceniły się 17 z 20 blue chipów. Największy cios dostały banki, które rekordy ustanawiały kilka dni wcześniej: WIG Banki stracił około 3,6 procent, Millennium 5,54 procent, ING Bank Śląski 4,51 procent. Powodem nie był żaden nowy podatek, a rentowności: amerykańskie dziesięciolatki dotknęły 5,30 procent, czyli poziomu z 2002 roku, polskie podeszły do 6,5 procent, najwyżej od marca 2023, a złoty osłabł do 4,3770 za euro. Na Wall Street indeks S&P 500 zamknął się wyżej o 0,19 procent, bo do końca sesji amerykańskie rentowności cofnęły się z wieloletnich szczytów. Brent zdrożał o 4,4 procent, do 102,31 dolara, po doniesieniach o trzecim amerykańskim lotniskowcu kierowanym na Bliski Wschód, a Chiny wstrzymały eksport paliw.

Spółki z tego wpisu: PKO BP KUPUJ 64, Bank Pekao KUPUJ 58, KGHM SPRZEDAJ 44 i 5 innych

Wczoraj napisaliśmy, że czwartek pokaże, czy środowy popyt na banki i energetykę był realny, czy był technicznym efektem końca kwartału, przez który przepuszczono 750 milionów złotych na samym fixingu. Odpowiedź przyszła szybka i jednoznaczna: był techniczny. Pierwsza sesja października okazała się na GPW najgorszą od 27 sierpnia, a stracił na niej dokładnie ten sektor, który przez cały rok ciągnął indeksy w górę. Co ważniejsze, przyczyna nie była lokalna i nie była polityczna. Przyszła z rynku obligacji, a sposób, w jaki uderzyła w polskie banki, jest mechanizmem, który warto rozumieć, bo będzie wracał.

Sesja 01.10.2026czwartekSygnały GPW po przeliczeniu: kupno 113 · sprzedaż 218Przewaga sygnałów GPW (kupno − sprzedaż), 30 sesji−48−10521.0801.10w dół 277w górę 170 walorów
Grafika z danych serwisu: sygnały i notowania EOD walorów GPW, sesja 01.10.2026.

Warszawa otworzyła kwartał najgorszą sesją od końca sierpnia

WIG20 wszedł w sesję spokojnie, bo otwarcie wypadło na 4169,27 punktu, czyli niżej o 0,30 procent wobec środowego zamknięcia. Potem przewaga podaży narastała godzina po godzinie i indeks zakończył dzień na 4102,20 punktu, niżej o 1,90 procent. Szeroki WIG spadł o 1,64 procent, mWIG40 o 1,11 procent, a sWIG80 o około 0,4 procent. W WIG20 przeceniło się 17 z 20 spółek, więc tym razem nie było rozjazdu między indeksem a przeciętną spółką, jaki opisywaliśmy dzień wcześniej. Tego dnia spadało po prostu wszystko.

Obrót na całym rynku zbliżył się do 2,8 miliarda złotych, a to jest liczba, na którą warto spojrzeć uważnie. Dzień wcześniej obrót wyniósł 2901,56 miliona złotych, ale blisko co czwarta złotówka przeszła na finałowym fixingu, bo fundusze domykały kwartał. W czwartek podobny wolumen rozłożył się na całą sesję. Przecena nie wzięła się więc z pustki po długim weekendzie ani z braku kupujących, tylko z realnej decyzji o sprzedawaniu przy normalnej aktywności rynku.

Największy ciężar wzięły banki. Indeks WIG Banki spadł o około 3,6 procent, a w samym sektorze przecena była głęboka i szeroka: Bank Millennium stracił 5,54 procent, ING Bank Śląski 4,51 procent, mBank 4,15 procent, BOŚ 4,1 procent, Alior 3,78 procent, Pekao 3,6 procent, PKO Bank Polski 3,48 procent, a Erste 3,26 procent. Dla porządku: to ten sam sektor, który w ostatnich dniach września był wyceniany najdrożej w historii, i to o nim pisaliśmy 26 września jako o paradoksie polskich banków notowanych najwyżej kiedykolwiek. Poza bankami słabo wypadł KGHM ze spadkiem około 2,5 procent przy taniejącej miedzi oraz Allegro, które oddało około 2 procent po obniżeniu rekomendacji przez analityka Citi.

Dlaczego drogi pieniądz przestał być dla banków dobrą wiadomością

Przez cały 2026 rok logika hossy na polskich bankach była prosta i wielokrotnie ją tu powtarzaliśmy: wysokie stopy procentowe oznaczają wysoką marżę odsetkową, a wysoka marża oznacza zysk. Problem polega na tym, że ta logika działa tylko do pewnego poziomu rentowności, a 1 października rynek ten poziom przekroczył. Powód jest w aktywach, nie w przychodach.

Polskie banki trzymają w bilansach około 700 miliardów złotych skarbowych papierów wartościowych, co według danych KNF na koniec 2025 roku odpowiadało mniej więcej 20 procentom aktywów całego sektora. Kiedy rentowność obligacji rośnie, cena papierów już kupionych spada, bo jedno jest odwrotnością drugiego. Część tego portfela, szacowana na około 41 procent, jest wyceniana w wartości godziwej, czyli po cenach rynkowych, a nie metodą zamortyzowanego kosztu. Ta część przy przecenie długu natychmiast obniża kapitały własne banku.

Praktyczny skutek jest podwójny i to on tłumaczy skalę czwartkowych spadków. Po pierwsze, niższe kapitały to niższa nadwyżka nad wymogami regulacyjnymi, a nadwyżka kapitałowa jest tym, z czego finansuje się nowa akcja kredytowa i z czego wypłaca się dywidendy. Po drugie, im wyżej idą rentowności, tym bardziej marża odsetkowa z jednej strony rachunku jest zjadana przez wycenę portfela z drugiej. Innymi słowy, bank zarabia na stopie, ale płaci za nią kapitałem. Do pewnego momentu pierwsze przewyższa drugie, a inwestorzy w czwartek zagłosowali, że ten moment właśnie minął.

To jest różnica, która ma znaczenie przy czytaniu nagłówków. Przecena polskich banków 1 października nie była przeceną podatkową, jakich sektor zaliczył w ostatnich latach kilka, i nie była reakcją na żadną zapowiedź rządu. Była przeceną bilansową, wywołaną czymś, czego ani zarządy banków, ani Rada Polityki Pieniężnej nie kontrolują.

Polskie dziesięciolatki przy 6,5 procent, a państwo wchodzi w kwartał po 90 miliardów

Rentowność polskich obligacji dziesięcioletnich podeszła do 6,5 procent i jest najwyżej od marca 2023 roku. Skala ruchu jest tu ważniejsza od samego poziomu: na koniec sierpnia wskaźnik wynosił 6,08 procent, więc mówimy o wzroście rzędu 42 punktów bazowych w nieco ponad miesiąc. Przez poprzednie trzy lata polskim dziesięciolatkom praktycznie nie zdarzało się przekraczać 6 procent, a dziś korytarz 5-6 procent jest za nimi.

Rynek wycenia w tym ruchu dwie rzeczy jednocześnie. Pierwsza to spór z NBP o scenariusz stóp. Rada we wrześniu zostawiła stopę referencyjną na 3,75 procent, a prezes Adam Glapiński sygnalizował, że stopy mogą pozostać bez zmian nawet do połowy 2027 roku. Rynek terminowy wycenia coś innego, a wrześniowa inflacja na poziomie 4,0 procent, o której pisaliśmy wczoraj, przestrzeń do obniżek dodatkowo zawęża. Druga rzecz to podaż i to ona ma w tej dacie szczególne znaczenie.

1 października to pierwszy dzień kwartału, na który Ministerstwo Finansów i Bank Gospodarstwa Krajowego przedstawiły harmonogramy podaży długu. MF planuje w czwartym kwartale od sześciu do siedmiu przetargów sprzedaży skarbowych papierów wartościowych, z podażą od 60 do 90 miliardów złotych. Sam październik to trzy przetargi: 14 października z podażą 7-12 miliardów, 22 października z podażą 8-14 miliardów i 28 października z podażą 7-12 miliardów. BGK dołoży cztery przetargi sprzedaży, pierwszy 29 października, oraz przetarg zamiany 15 października. Kupujący, którzy w czwartek sprzedawali obligacje, patrzyli na ten kalendarz.

Złoty osłabł i to domknęło pętlę

Czwartek był dla złotego kiepski. Kurs euro według tabeli NBP wyniósł 4,3770 złotego, a dolara 3,8762 złotego, przy czym wyraźnie zyskiwał również frank szwajcarski. Dla euro to okolice najwyższych poziomów od blisko trzech lat, a osłabienie było kolejnym dniem tego samego trendu, nie jednorazowym skokiem.

Mechanizm jest tu prosty i warto go nazwać wprost, bo wiąże wszystkie elementy tej sesji w jedno. Kiedy rentowność amerykańskich dziesięciolatek sięga 5,30 procent, premia za trzymanie aktywów rynku wschodzącego maleje, bo inwestor dostaje coraz więcej w walucie rezerwowej i bez ryzyka kursowego. Kapitał odpływa, złoty słabnie, a słabszy złoty zmniejsza złotową stopę zwrotu inwestora zagranicznego z polskich akcji i obligacji, co jest powodem do dalszej sprzedaży. Dlatego przecena obligacji, osłabienie waluty i spadek WIG20 nie były trzema osobnymi wydarzeniami, tylko trzema odczytami tego samego ruchu.

Dodajmy jedną rzecz na pocieszenie dla oszczędzających. Od 1 października Ministerstwo Finansów sprzedaje nową serię obligacji dziesięcioletnich EDO1036 z oprocentowaniem 5,35 procent w pierwszym rocznym okresie odsetkowym, czyli oferta detaliczna została utrzymana bez zmian już kolejny miesiąc. Przy rentowności papierów hurtowych w okolicy 6,5 procent widać dokładnie, ile wynosi różnica między ceną, jaką państwo płaci rynkowi, a ceną, jaką oferuje obywatelowi.

W Stanach rentowności dotknęły poziomu z 2002 roku, ale akcji nie przeceniły

Tło dla rynku długu dały dwa odczyty o przemyśle. Indeks ISM dla przemysłu za wrzesień pokazał subindeks cen płaconych na poziomie 77,9 punktu wobec 71,1 w sierpniu, czyli o 6,8 punktu wyżej, choć wciąż poniżej kwietniowego szczytu 84,6, a główny wskaźnik ISM wyniósł 54,5 punktu, nieco poniżej oczekiwań. Indeks S&P Global dla amerykańskiego przemysłu wypadł na 55,9 punktu, poniżej wstępnego szacunku 57,0, ale powyżej sierpniowych 53,9 i najwyżej od maja 2022 roku, przy szybszym wzroście produkcji i nowych zamówień. Obraz był więc mieszany: aktywność w przemyśle pozostaje mocna, a presja cenowa w kosztach wejścia rośnie, ale główne wskaźniki nie przebiły oczekiwań.

Rentowność amerykańskich dziesięciolatek dotknęła w czwartek rano 5,30 procent, czyli poziomu najwyższego od około 24 lat, a więc z okolic 2002 roku, po czym oddała cały ruch: według CNBC zakończyła dzień na 5,243 procent, niżej o 5 punktów bazowych. Trzydziestolatki również były w trakcie dnia najwyżej od 24 lat, ale zamknęły się na 5,613 procent, niżej o 2 punkty bazowe. Sam szczyt był kontynuacją tego, o czym pisaliśmy wczoraj: długi koniec krzywej wycenia premię terminową i podaż papierów, a nie prognozę inflacji, i łagodniejszy środowy odczyt PCE tego nie zmienił.

Najciekawsze jest jednak to, że amerykańskie akcje zareagowały inaczej niż polskie. Indeks S&P 500 zamknął się na 7666,45 punktu, wyżej o 0,19 procent, Dow Jones Industrial Average na 50 926,56 punktu, wyżej o 0,04 procent, a Nasdaq Composite na 26 871,60 punktu, również wyżej o 0,04 procent. Sesja była przy tym zmienna, bo w ciągu dnia indeksy schodziły pod wodę i dopiero odrabiały straty. Odbicie przyszło, gdy rentowności cofnęły się z wieloletnich szczytów, a lepiej od szerokiego rynku wypadły małe spółki z indeksu Russell 2000.

Dla porządku warto też domknąć środę, bo wczoraj opisywaliśmy ją jeszcze w trakcie sesji. Amerykański dzień, który w połowie wyglądał na wzrostowy o 0,5 procent, skończył się mieszanie: S&P 500 zamknął wrzesień na 7651,54 punktu, niżej o 0,3 procent, Dow spadł o 443,87 punktu, czyli 0,9 procent, do 50 906,05, a Nasdaq Composite wyszedł na plus o 0,2 procent, na 26 861,06. Śródsesyjne wzrosty, o których pisaliśmy, nie dotrwały do dzwonka, i to też był efekt rentowności.

Brent wrócił powyżej 100 dolarów, a Chiny wstrzymały eksport paliw

Ropa zaczęła czwartek spadkami, a skończyła wzrostem o ponad 4 procent. W ciągu dnia pojawiła się informacja, że chińskie rafinerie wstrzymały październikowy eksport paliw do regionów poza Hongkongiem i Makau i nie wiadomo, kiedy go wznowią. Państwowy PetroChina anulował część zaplanowanych na październik dostaw benzyny i paliwa lotniczego. Brent o 8:29 czasu GMT notowany był po 100,09 dolara za baryłkę, wyżej o 2,1 procent, czyli o 2,06 dolara wobec zamknięcia środy. O skali wzrostu przesądziła jednak geopolityka: Wall Street Journal podał, że USA wysyłają na Bliski Wschód trzeci lotniskowiec, USS Theodore Roosevelt, a sekretarz stanu Marco Rubio nakazał irańskiej delegacji opuścić Stany Zjednoczone. Według CNBC grudniowy kontrakt na Brent zakończył dzień na 102,31 dolara, wyżej o 4,4 procent, a amerykańska ropa WTI na 92,87 dolara, wyżej o 2,7 procent.

Chińska decyzja ma dwa dna. Pierwsze jest sezonowe, bo chińskie święto państwowe kończy się 7 października i nie jest jasne, czy zezwolenia eksportowe zostaną potem przywrócone, co ma zależeć od krajowych zapasów paliw i poziomu przerobu rafineryjnego. Drugie jest trwalsze: rynek paliw jest już ograniczony konfliktem amerykańsko-irańskim i wojną w Ukrainie, więc wypadnięcie chińskiej podaży produktów gotowych, zwłaszcza diesla, trafia w rynek, który nie ma z czego nadrobić. Złoto notowane było w czwartek w okolicy 4186 dolarów za uncję.

Dla Polski to nie jest odległa ciekawostka. Wczorajszy odczyt GUS pokazał, że wrześniowa inflacja wróciła do 4,0 procent prawie wyłącznie przez paliwa droższe o 36,1 procent rok do roku. Brent powyżej 100 dolarów przy złotym po 3,8762 za dolara oznacza, że najdroższa pozycja w polskim koszyku na razie nie tanieje, a kurs walutowy ten efekt wzmacnia, nie łagodzi. Rada Polityki Pieniężnej zbiera się 6 i 7 października i wchodzi na to posiedzenie z inflacją nad pasmem, rentownościami najwyższymi od trzech lat, słabszą walutą i ropą po trzycyfrowej cenie.

Czwartek 1 października był dniem, w którym jeden ruch na rynku obligacji dał w Warszawie i w Nowym Jorku dwa różne wyniki, i to jest najważniejsza obserwacja tej sesji. Amerykańskie dziesięciolatki dotknęły 5,30 procent, poziomu z 2002 roku, ale indeks S&P 500 zamknął się wyżej o 0,19 procent, bo do końca nowojorskiej sesji rentowności cofnęły się z tych szczytów. W Polsce ten sam impuls zabrał WIG20 1,90 procent i zepchnął go do 4102,20 punktu, w najgorszej sesji od 27 sierpnia, bo polski rynek jest na rentowności wrażliwy przez bilanse banków: około 700 miliardów złotych skarbowych papierów w aktywach sektora, z czego około 41 procent wycenianych rynkowo, zamienia przecenę długu w ubytek kapitału, czyli odwraca logikę, w której drogi pieniądz był dla banków wyłącznie dobrą wiadomością. Do tego doszła podaż, bo kwartał otwiera harmonogram do 90 miliardów złotych, oraz złoty po 4,3770 za euro, który zamyka pętlę między odpływem kapitału a stopą zwrotu inwestora zagranicznego. Brent, który po doniesieniach o trzecim amerykańskim lotniskowcu i przy wstrzymanym chińskim eksporcie paliw wrócił powyżej 100 dolarów, dokłada do tego pozycję, która w polskiej inflacji waży dziś najwięcej.

Na co patrzeć dalej

  1. Amerykański raport z rynku pracy w piątek 2 października — konsensus Reutersa i Bloomberga wskazuje około 90 tysięcy nowych etatów, ankieta FactSet około 95 tysięcy, a Bank of America zakłada wyraźnie mniej, bo 60 tysięcy. Bezrobocie ma pozostać na 4,1 procent, a płace godzinowe wzrosnąć o 0,3 procent miesięcznie, czyli do 3,2 procent rocznie. Po mocnych danych z przemysłu to odczyt, który albo potwierdzi tezę o odpornej gospodarce i dalej podniesie rentowności, albo ją pierwszy raz podważy.
  2. Posiedzenie RPP 6 i 7 października — stopa referencyjna 3,75 procent przy inflacji 4,0 procent i polskich dziesięciolatkach przy 6,5 procent. Bazowo bez zmian, ale po tej sesji ważniejsze od decyzji jest to, czy Rada w ogóle odniesie się do wyceny długu i kursu złotego, bo rynek wycenia dziś inny scenariusz stóp niż ten zapowiadany przez prezesa NBP.
  3. Przetargi długu 14, 22 i 28 października — pierwszy realny test popytu w kwartale, w którym MF chce sprzedać od 60 do 90 miliardów złotych. Stosunek popytu do podaży na przetargu 14 października powie więcej o przyszłości polskich banków niż jakikolwiek komentarz sektorowy.
  4. Czy przecena banków ma ciąg dalszy — przy spadku WIG Banki o 3,6 procent w jeden dzień kluczowe jest, czy piątek przyniesie odbicie, czy kontynuację. Pierwsze oznaczałoby realizację zysków po rekordowym wrześniu, drugie początek przeceny strukturalnej, w której rynek przelicza kapitały sektora przy nowym poziomie rentowności.
  5. Chiński eksport paliw po 7 października — koniec świąt państwowych jest datą decyzyjną dla zezwoleń eksportowych. Przywrócenie dostaw zdejmie z Brentu kilka dolarów, utrzymanie wstrzymania przy konflikcie amerykańsko-irańskim w tle utrwali trzycyfrową cenę baryłki, a wraz z nią obecny poziom polskiej inflacji paliwowej.
  6. Kurs złotego w okolicy 4,38 za euro — trwałe wyjście powyżej tego poziomu byłoby potwierdzeniem, że odpływ kapitału z polskich aktywów jest procesem, a nie jednodniową reakcją, i stałby się samodzielnym argumentem w dyskusji RPP, niezależnym od odczytów inflacji.

Tekst opisuje sytuację na dzień 1 października 2026 roku. Poziomy indeksów, zmiany kursów spółek i obroty na GPW podano za relacjami z sesji w serwisach Bankier.pl, WNP, Strefa Inwestorów i PAP Biznes; dane o rentownościach polskich obligacji oraz o portfelu skarbowych papierów w bilansach banków za Analizy.pl, Subiektywnie o Finansach, finwire i danymi KNF na koniec 2025 roku; harmonogramy podaży długu MF i BGK za komunikatami tych instytucji w relacji Bankier.pl; kursy walut za tabelą NBP z 1 października. Odczyty ISM i S&P Global oraz poziomy rentowności amerykańskich obligacji i zamknięcia indeksów za relacjami TheStreet, Yahoo Finance, CNBC, Bloomberga i Trading Economics, a notowania ropy i złota za CNBC, Reutersem i Trading Economics z tego dnia. Informacje o trzecim lotniskowcu i irańskiej delegacji podano za Wall Street Journal i CNBC. Konsensus przed raportem z rynku pracy podano za Bloombergiem, Reutersem i FactSet. Część danych rynkowych z czwartku ma charakter wstępny, a odczyty z różnych źródeł i z różnych momentów dnia mogą się nieznacznie różnić, co dotyczy zwłaszcza notowań ropy. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.

Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń

Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.

Czytaj dalej

Wszystkie wpisy
  1. Lipcowa inflacja w Stanach zrewidowana o 0,3 punktu w dół

    RynkiDzień na rynku, 10 min czytania

    sesja 30.09
  2. sesja 30.09
  3. Rentowność amerykańskich trzydziestolatek najwyżej od 2002 roku

    RynkiDzień na rynku, 11 min czytania

    sesja 29.09