Rynek długu na zakręcie: najwyższe rentowności od dekad i nagły zwrot po payrolls
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 03.08.2026
- Czytanie
- 12 min
- Dział
- Finanse
W skrócie
Amerykańska trzydziestolatka powyżej 5,2 proc., polska dziesięciolatka blisko 5,7 proc. Lipcowe payrolls minus 23 tys. etatów odwróciły wycenę wrześniowej decyzji Fedu.
Rynek długu wszedł w sierpień 2026 roku w stanie, jakiego inwestorzy nie oglądali od blisko dwóch dekad. Rentowność amerykańskich obligacji trzydziestoletnich utrzymuje się w okolicach 5,2 procent, najwyżej od 2007 roku. Niemieckie dziesięciolatki płacą powyżej 3 procent, najwięcej od 2011 roku. Polskie papiery dziesięcioletnie kosztują budżet około 5,7 procent rocznie. W ten obraz uderzył w piątek 7 sierpnia jeden odczyt: lipcowe dane z amerykańskiego rynku pracy pokazały spadek zatrudnienia o 23 tysiące etatów zamiast oczekiwanego wzrostu o mniej więcej 80 tysięcy. W kilkanaście minut rynek przewartościował wrześniowe posiedzenie Fedu, dolar osunął się do siedmiotygodniowego minimum, a rentowności — po miesiącach mozolnej wspinaczki — cofnęły się. Ten tekst jest o tym, co ta kombinacja oznacza nie tylko dla obligacji, lecz dla wyceny praktycznie każdego aktywa.
Gdzie jesteśmy: najdroższy pieniądz od pokolenia
Rentowność obligacji to roczna stopa zwrotu z papieru kupionego po bieżącej cenie i trzymanego do wykupu. Cena i rentowność poruszają się w przeciwnych kierunkach: gdy rentowność rośnie, cena już wyemitowanych obligacji spada. Poziom 5,2 procent na amerykańskim długim końcu to zatem zapis wieloletniej przeceny, a nie dobra wiadomość dla posiadaczy tych papierów.
Stan na sesję 7 sierpnia 2026 roku wygląda orientacyjnie tak. Amerykańska trzydziestolatka osunęła się do około 5,20 procent, po tym jak na przełomie lipca i sierpnia dotykała 5,24–5,28 procent, poziomów nienotowanych od lipca 2007 roku. Dziesięciolatka zeszła po danych z rynku pracy w okolice 4,64 procent, tracąc na sesji około trzech punktów bazowych (punkt bazowy to setna część punktu procentowego). Dwulatka, najczulsza na oczekiwania wobec Fedu, cofnęła się do około 4,19 procent, oddając ponad pięć punktów bazowych i schodząc najniżej od 17 lipca.
Kluczowy jest jednak kształt krzywej dochodowości, czyli wykresu rentowności papierów o różnych terminach zapadalności. W tygodniu rozpoczynającym się 27 lipca różnica między trzydziestolatką a dwulatką rozszerzyła się z 81 do 99 punktów bazowych. To klasyczny bear steepener — stromienie napędzane szybszym wzrostem rentowności długiego końca niż krótkiego. Rynek nie mówi w ten sposób „stopy pójdą w górę”. Mówi coś bardziej niewygodnego: „nie chcemy pożyczać wam na trzydzieści lat po starej cenie”.
Europa nie jest wyjątkiem. Rentowność niemieckiego Bunda dziesięcioletniego, referencyjnego bezpiecznego aktywa strefy euro, oscylowała na początku sierpnia w przedziale 3,09–3,15 procent, po najsilniejszej od marca miesięcznej przecenie europejskiego długu skarbowego. Polskie dziesięciolatki notowano 6 sierpnia w okolicach 5,68 procent, według doniesień najwyżej od ponad roku, a ekonomiści wskazywali, że rentowność może utrzymać się blisko 5,75 procent, przy górnym ograniczeniu przedziału obserwowanego od połowy 2023 roku.
Co się właśnie zmieniło: jeden odczyt, który przestawił wajchę
Piątkowy raport z amerykańskiego rynku pracy był twardym zaskoczeniem. Zamiast wzrostu zatrudnienia poza rolnictwem o około 80 tysięcy etatów gospodarka straciła w lipcu 23 tysiące miejsc pracy, a dane za maj i czerwiec obniżono w rewizjach łącznie o 103 tysiące. Stopa bezrobocia spadła do 4,1 procent, choć konsensus zakładał 4,2 procent — ale spadek miał niezdrowy charakter, bo towarzyszył mu zjazd współczynnika aktywności zawodowej do 61,4 procent, najniżej od ponad pięciu lat: ludzie nie znajdowali pracy, tylko przestawali jej szukać. Roczna dynamika płac osłabła do 3,2 procent, najmniej od maja 2021 roku.
Trzeba przy tym pamiętać o czymś kontrintuicyjnym: latem 2026 roku rynek nie wycenia obniżek Fedu, tylko ryzyko podwyżki. Po lipcowym posiedzeniu prawdopodobieństwo zacieśnienia we wrześniu sięgało blisko 58 procent. Po piątkowych danych spadło do około 44 procent, a wskazywana przez narzędzie CME FedWatch szansa na pozostawienie stóp bez zmian rosła w trakcie sesji do 56–60 procent z 45 procent dzień wcześniej. Na platformie predykcyjnej Kalshi utrzymanie stóp wyceniano na około 65 procent.
Indeks dolara zsunął się w okolice 99,4–99,6 punktu, najniżej od około siedmiu tygodni. Amerykańskie akcje rosły, bo słabszy rynek pracy oznacza mniejsze ryzyko droższego pieniądza. W Warszawie było inaczej: po czwartkowych historycznych maksimach WIG i WIG20 zamknęły się lekko poniżej szczytów, choć indeks największych spółek obronił barierę 4000 punktów.
Siły, które działają
Premia terminowa i góra podaży
Najważniejszym pojęciem dla zrozumienia dzisiejszego rynku długu jest premia terminowa, po angielsku term premium. To dodatkowa rentowność, jakiej inwestor żąda za zamrożenie pieniędzy na wiele lat zamiast rolowania krótkich papierów. Przez dekadę po kryzysie finansowym była bliska zeru, bo banki centralne skupowały dług, a inflacja wydawała się martwa. Dziś rządy finansują ogromne deficyty, banki centralne redukują portfele, a inflacja bywa nieprzewidywalna — i to premia terminowa, a nie oczekiwania wobec stóp krótkoterminowych, odpowiada za większość wzrostu rentowności długiego końca.
Test tej tezy przypada na najbliższe dni. Departament Skarbu USA sprzedaje w kwartalnym refinansowaniu 125 miliardów dolarów papierów: 58 miliardów trzyletnich 11 sierpnia, 42 miliardy dziesięcioletnich 12 sierpnia i 25 miliardów trzydziestoletnich 13 sierpnia. Wielkości aukcji długiego końca utrzymano bez zmian, świadomie nie dokładając podaży tam, gdzie boli najbardziej. We wcześniejszej aukcji wskaźnik bid-to-cover, czyli stosunek zgłoszonego popytu do oferowanej kwoty, wyniósł 2,27 i był najniższy od listopada 2023 roku, a udział popytu końcowego spadł do 82,5 procent, najgorzej od sierpnia 2024 roku.
Inflacja, która nie chce odpuścić
Druga siła to inflacja, w 2026 roku boleśnie wrażliwa na geopolitykę. Konflikt z Iranem podbił wiosną ceny energii i wypchnął amerykański wskaźnik CPI do 4,2 procent rok do roku w maju. Rozejm i tańsza ropa sprowadziły odczyt czerwcowy do 3,5 procent, przy inflacji bazowej 2,6 procent. Lipcowy raport CPI, publikowany 12 sierpnia, jest więc ważniejszy niż zwykle: konsensus skupia się wokół 3,5–3,6 procent, a odchylenie w górę natychmiast przywróci scenariusz wrześniowej podwyżki.
W Polsce mechanika jest podobna, z lokalnym akcentem podatkowym: inflacja CPI wzrosła w lipcu do 3,0 procent rok do roku z 2,5 procent w czerwcu, a głównym sprawcą były paliwa, droższe o 13,9 procent miesiąc do miesiąca po przywróceniu podstawowej stawki VAT 23 procent zamiast tymczasowych 8 procent.
Banki centralne bez kotwicy
Trzecia siła to sama polityka pieniężna, dziś najmniej przewidywalna od lat. Fed 29 lipca utrzymał stopę funduszy federalnych w przedziale 3,50–3,75 procent, ale stosunkiem głosów 9 do 3 — przeciw byli szefowie oddziałów w Dallas, Cleveland i Minneapolis, czyli Lorie Logan, Beth Hammack i Neel Kashkari, wszyscy za podwyżką o 25 punktów bazowych. Przewodniczący Kevin Warsh usunął z komunikatów forward guidance, czyli zapowiedzi przyszłej ścieżki stóp. Skoro bank centralny nie prowadzi rynku za rękę, każdy pojedynczy odczyt makro porusza wyceny mocniej niż kiedyś. Kolejne posiedzenie wypada 15–16 września.
Europejski Bank Centralny 23 lipca zostawił stopę depozytową na 2,25 procent, a Christine Lagarde zaznaczyła, że pauzy nie należy czytać jako końca zacieśniania. Posiedzenie 10 września przyniesie nowe projekcje makroekonomiczne i to ono jest właściwym punktem rozstrzygnięcia.
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75 procent od marcowej obniżki i od kwietnia do lipca RPP jej nie zmieniała. Na konferencji 9 lipca prezes Adam Glapiński powiedział, że nie wyklucza złożenia wniosku o obniżkę o 25 punktów bazowych na pierwszym posiedzeniu po wakacjach, zastrzegając, że nie wie, czy wniosek uzyska poparcie Rady. Na przełomie lipca i sierpnia członek RPP Ludwik Kotecki ostrzegał w wywiadzie radiowym, że ponowny wzrost cen ropy powyżej 90 dolarów za baryłkę oddala sytuację od lipcowej projekcji NBP, więc deklaracje co do wrześniowych działań Rady są przedwczesne. Ekonomiści Credit Agricole prognozują wrześniową obniżkę do 3,50 procent i uznają ten poziom za docelowy.
Dlaczego długi koniec wycenia właściwie wszystko
Rentowność długoterminowej obligacji skarbowej to w praktyce stopa wolna od ryzyka używana do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych. Gdy trzydziestolatka daje 5,2 procent zamiast 2 procent, ten sam strumień zysków oddalony o dekady jest wart istotnie mniej. Najbardziej cierpią aktywa o długim duration: spółki wzrostowe bez bieżących zysków, nieruchomości komercyjne, fundusze obligacji długoterminowych. To dlatego piątkowy zwrot był tak gwałtowny na akcjach — choć była to korekta wewnątrz trendu, nie jego złamanie.
Najważniejsza informacja z pierwszego tygodnia sierpnia nie brzmi „rentowności spadły”. Brzmi: rynek długu jest tak napięty, że jeden odczyt z rynku pracy potrafi w kilkanaście minut przesunąć wycenę wrześniowej decyzji Fedu o kilkanaście punktów procentowych. Zmienność przeniosła się z akcji do obligacji, a to obligacje wyznaczają cenę wszystkiego innego.
Co to znaczy dla polskiego inwestora
- Obligacje detaliczne bez zmian. W sierpniowej ofercie Ministerstwo Finansów utrzymało oprocentowanie z lipca. Roczne ROR płacą 4,00 procent w pierwszym okresie, a potem stopę referencyjną NBP bez marży, dwuletnie DOR 4,15 procent i następnie stopę referencyjną plus 0,15 punktu. Trzyletnie TOS mają stałe 4,40 procent, czteroletnie COI 4,75 procent w pierwszym roku i potem inflację plus 1,50 punktu, a dziesięcioletnie EDO 5,35 procent i później inflację plus 2,00 punktu.
- Zmienne kontra stałe. Jeśli RPP obniży stopy we wrześniu, oprocentowanie ROR i DOR w kolejnych okresach automatycznie spadnie, bo jest doklejone do stopy referencyjnej. Papiery o stałym kuponie i indeksowane inflacją zachowują się inaczej.
- Obligacje rynkowe to nie to samo co detaliczne. Papiery notowane na rynku i jednostki funduszy dłużnych mają wycenę rynkową: gdy rentowności rosną, ich wartość spada. Obligacje oszczędnościowe tego mechanizmu nie mają, mają za to opłatę za wcześniejszy wykup.
- WIBOR schodzi wolniej niż nadzieje kredytobiorców. Stawka WIBOR 3M wynosiła 3 sierpnia 3,82 procent, a 7 sierpnia orientacyjnie 3,84 procent, czyli kilka punktów bazowych powyżej stopy referencyjnej NBP. Rynek pieniężny wycenia obniżki bardzo ostrożnie. W tle trwa reforma wskaźników — następcą WIBOR-u ma być POLSTR do końca 2027 roku.
- Banki z GPW są po drugiej stronie równania. WIG-Banki na pierwszej sierpniowej sesji wspinał się na historyczne maksima, z tegoroczną stopą zwrotu w okolicach 33 procent. Wynik odsetkowy dziewięciu największych banków giełdowych w drugim kwartale sięgnął według zestawień analityków około 21,7 miliarda złotych i był o 2,3 procent niższy rok do roku, przy zysku netto rzędu 9,2 miliarda. Wyższe rentowności podnoszą dochód z portfeli skarbowych, obniżki stóp uderzają w marżę odsetkową.
- Podaż polskiego długu jest ogromna i widać to w cenie. Potrzeby pożyczkowe brutto budżetu na 2026 rok zaplanowano na około 690 miliardów złotych wobec około 488,6 miliarda spodziewanego wykonania w 2025 roku, a w trzecim kwartale resort planował siedem do ośmiu przetargów z podażą 60–100 miliardów.
Scenariusze i co obserwować
- Scenariusz stygnięcia. Lipcowy CPI w USA 12 sierpnia wypada w konsensusie lub niżej, kolejne dane potwierdzają osłabienie rynku pracy, Fed 16 września zostawia stopy bez zmian. Długi koniec krzywej powoli schodzi, premia terminowa się kurczy, aktywa o długim duration odzyskują oddech.
- Scenariusz powrotu inflacji. CPI wypada powyżej 3,6 procent, ceny energii znów rosną, a jastrzębia mniejszość w Fed zyskuje argumenty. Wycena wrześniowej podwyżki wraca powyżej 50 procent, trzydziestolatka atakuje 5,3 procent, dolar się umacnia. To najbardziej niekorzystny wariant dla obligacji i wycen akcji jednocześnie.
- Scenariusz strajku kupujących. Aukcje 11, 12 i 13 sierpnia wypadają słabo: niski bid-to-cover, mizerny popyt końcowy, wyraźny tail, czyli rentowność wyższa od rynkowej tuż przed przetargiem. Wtedy krzywa stromieje niezależnie od danych makro, bo problemem przestaje być inflacja, a staje się fiskalna wiarygodność.
W kalendarzu: 12 sierpnia lipcowy CPI w USA, w połowie miesiąca pełne dane GUS, 10 września posiedzenie EBC, 15–16 września posiedzenie Fedu i wrześniowe posiedzenie RPP. Poziomy warte śledzenia to 5,2 procent na amerykańskiej trzydziestolatce i 5,75 procent na polskiej dziesięciolatce.
Rentowności nienotowane od dwóch dekad nie są ani katastrofą, ani okazją — są nową ceną pieniądza, do której musi dostosować się reszta rynku. Dla oszczędzającego to bezpieczne instrumenty płacące realnie powyżej inflacji, dla państwa i kredytobiorcy wyższy rachunek, a dla inwestora giełdowego sygnał, że stopa dyskontowa stała się głównym bohaterem. Piątek 7 sierpnia pokazał, jak szybko ten bohater potrafi zmienić zdanie.
Tekst opisuje sytuację na dzień około 7 sierpnia 2026 roku; część danych ma charakter wstępny lub orientacyjny. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.