Przegląd 1-9 października 2026: wojna o tankowce, rentowności najwyżej od 2002 roku, podpisany podatek od zysków paliwowych i prezes NBP bliżej Trybunału Stanu
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 09.10.2026
- Czytanie
- 28 min
- Dział
- Geopolityka
W skrócie
Dziewięć dni, które zmieniły obraz: ataki na tankowce i saudyjskie lotniska trzymają Brent powyżej 100 dolarów, amerykańskie dziesięciolatki doszły 7 października do 5,36 procent, najwyżej od 2002 roku, a S&P 500 i WIG20 ustanowiły dzień wcześniej rekordy zamknięcia. W Polsce prezydent podpisał podatek od nadzwyczajnych zysków paliwowych, RPP zostawiła stopy na 3,75 procent, a sejmowa komisja przyjęła sprawozdanie za postawieniem prezesa NBP przed Trybunałem Stanu.
Spółki z tego wpisu: PKO BP KUPUJ 64, Bank Pekao KUPUJ 58, Orlen TRZYMAJ 53 i 5 innych
Pierwsze dziewięć dni października nie przyniosło jednego wielkiego zdarzenia. Złożyło się z kilkunastu mniejszych, które razem zmieniły obraz bardziej niż niejeden cały miesiąc. Na Bliskim Wschodzie wojna przeniosła się z walki o przepływ ropy na walkę o tankowce, a w Jemenie otworzył się nowy front, tym razem z ostrzałem saudyjskich lotnisk, w tym portu lotniczego w Rijadzie. Na Ukrainie obie strony weszły w zimową wojnę o infrastrukturę: Rosja uderza w sieć energetyczną i mosty Kijowa, Ukraina w rafinerie położone tysiące kilometrów od granicy, a statki toną już w strefach ekonomicznych Rumunii i Bułgarii. Na rynkach finansowych najważniejszy był rozjazd między akcjami a obligacjami. S&P 500 i WIG20 ustanowiły 6 października rekordy zamknięcia, a amerykańskie dziesięciolatki dzień później dotknęły rentowności najwyższej od 2002 roku. W Polsce prezydent podpisał podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, Rada Polityki Pieniężnej zostawiła stopy bez zmian, prezes NBP ostudził oczekiwania na listopadową podwyżkę, a w piątek 9 października sejmowa komisja przyjęła sprawozdanie zalecające postawienie go przed Trybunałem Stanu.
Poniżej opisujemy te dziewięć dni po kolei: od Zatoki Perskiej przez Ukrainę, Waszyngton, Paryż i Madryt po Warszawę. Na końcu sprawdzamy, jak pierwszy tydzień miesiąca ma się do scenariuszy, które opublikowaliśmy 30 września. Przy jednej prognozie musimy przyznać się do pudła już teraz.
Iran i Ormuz: ropa płynie, tankowce płoną
Punktem wyjścia był koniec września. Iran zaproponował plan siedmiodniowy: otwarcie Ormuz i powrót do rozmów jądrowych w ciągu tygodnia w zamian za zniesienie amerykańskiej blokady morskiej, zdjęcie ograniczeń sprzedaży ropy i przywrócenie rozejmu w regionie. We wtorek 29 września szef irańskiej dyplomacji Abbas Araghczi odebrał w Dosze, przez katarskich mediatorów, amerykańską odpowiedź. Jej treści nie ujawniono. Media opisują ją raczej jako uwagi niż formalną kontrpropozycję, a według rozmówcy Reutersa strony zgadzają się co do elementów planu i spierają o kolejność kroków. Teheran chce najpierw zniesienia blokady i sankcji, Waszyngton najpierw ustępstw w sprawie programu jądrowego.
Październik przyniósł usztywnienie obu stron. 1 i 2 października media poinformowały, że Pentagon wysyła na Bliski Wschód trzecią grupę uderzeniową lotniskowca z USS Theodore Roosevelt, który wypłynął z San Diego 27 września. 28 września z tego samego portu wyszła grupa desantowa z okrętem USS Makin Island i 13. Jednostką Ekspedycyjną Piechoty Morskiej, liczącą około 2200 marines. Euronews nazwał to największą koncentracją amerykańskich sił w regionie od 2003 roku. Okręty mają dotrzeć na miejsce do końca listopada, a według części relacji Roosevelt może zastąpić na linii blokady USS George Washington, więc obecność trzech lotniskowców naraz nie jest przesądzona. W niedzielę 4 października przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf odpowiedział, że Cieśnina Ormuz nie zostanie otwarta, dopóki nie zostanie spełnionych siedem warunków z czerwcowego memorandum z Islamabadu, w tym zniesienie blokady morskiej, odmrożenie aktywów i koniec presji militarnej. Dodał, że przekazane przez mediatorów propozycje USA tych warunków nie spełniają, a czas przeciągania sprawy się skończył.
Najważniejsza zmiana zaszła jednak na wodzie. 1 października trafiony został bardzo duży tankowiec Kazimah III. W poniedziałek 5 października brytyjskie UKMTO, które monitoruje bezpieczeństwo żeglugi w regionie, wydało pięć komunikatów o incydentach w rejonie Ormuz, w tym cztery o atakach na tankowce, a dzień później u wybrzeży Omanu zaatakowany został tankowiec On Peace pod banderą Panamy. Według Seatrade Maritime do 5 października UKMTO wydało w październiku dziewięć raportów o incydentach, z czego osiem dotyczyło rejonu Ormuz. Reuters naliczył co najmniej 12 ataków od 28 września, najwięcej w jednym tygodniu od wybuchu wojny 28 lutego. W środę 7 października tankowiec został trafiony kilkoma pociskami około 51 mil morskich na północ od katarskiego Madinat asz-Szamal, a na pokładzie byli ranni. Według analityka EOS Risk Group cytowanego przez Argus był to pierwszy od 9 września atak na statek w Zatoce poza samą cieśniną. Nikt się do niego nie przyznał, choć podejrzenia kierują się na Teheran.
Paradoks polega na tym, że fizyczny eksport ropy w tym samym czasie wrócił do poziomu sprzed wojny. Według danych Kpler cytowanych przez Reutersa siedmiodniowa średnia eksportu ropy z Bliskiego Wschodu wynosiła 1 października 18,5 mln baryłek dziennie wobec przedwojennej średniej 18 mln. Te liczby obejmują jednak przeładunki ze statku na statek i trasy przez Morze Czerwone, więc nie oznaczają powrotu normalnego ruchu w samej cieśninie. Saudyjski rurociąg wschód-zachód, który omija Ormuz, tłoczy według ministra energii księcia Abdulaziza bin Salmana, cytowanego przez Argus, znów 5,8 mln baryłek dziennie przy przepustowości 7 mln. Ubezpieczyciel Skuld zwraca uwagę, że amerykańska marynarka nie eskortuje statków, tylko pomaga im przepłynąć korytarzem na południe od zwykłych tras, przez wody Omanu. To dlatego ataki na pojedyncze jednostki działają na cenę silniej niż same wolumeny: każdy incydent podnosi stawki ubezpieczenia i frachtu, a przede wszystkim przypomina, że obecny stan jest wynikiem wojskowej ochrony, a nie porozumienia.
Trzecim elementem były sygnały z Waszyngtonu, sprzeczne nawet w ciągu jednej doby. Według magazynu The Atlantic, na który powołała się agencja TASS, Biały Dom polecił Pentagonowi przygotować opcje uderzeń na Iran możliwych do przeprowadzenia przed wyborami do Kongresu 3 listopada. Jeszcze w środę 7 października wieczorem Trump mówił, że nie zależy mu na porozumieniu z Iranem. W czwartek 8 października napisał na Truth Social, że Stany Zjednoczone prowadzą „produktywne rozmowy” z Iranem i nie zaatakują go przed wyborami, ale blokada irańskich portów pozostaje w pełnej mocy, co potwierdziły CNBC i Axios. Teheran do 9 października nie przekazał formalnej odpowiedzi na amerykańskie uwagi. Deklaracja prezydenta przesuwa więc ryzyko dużej operacji na okres po wyborach, ale go nie usuwa, a CNN zwraca uwagę, że w ciągu najbliższych trzech tygodni nie można wykluczyć eskalacji ze strony Iranu. W naszym scenariuszu z 30 września pisaliśmy, że „miernikiem jest dzienna liczba statków przechodzących przez Ormuz, a nie deklaracje polityków”. Pierwszy tydzień października pokazał, że trzeba dodać drugi miernik: liczbę ataków na statki, która rosła razem z przepływami.
Jemen i Arabia Saudyjska: front, który się otworzył
Najbardziej aktywnym frontem regionu okazał się w tych dniach Jemen. W poniedziałek 5 października przewodniczący jemeńskiej Prezydenckiej Rady Przywódczej Raszad al-Alimi ogłosił operację Świt Jemenu, której celem jest odbicie Sany z rąk Huti. Koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej podała, że w uderzeniach otwierających wzięło udział 100 samolotów bojowych i zniszczono 324 cele. To dane jednej strony, których nikt niezależnie nie zweryfikował. Siły rządowe twierdzą, że opanowały dużą część okręgu Dhubab nad cieśniną Bab al-Mandab, czemu Huti zaprzeczają.
Huti odpowiedzieli uderzeniami w głąb Arabii Saudyjskiej. Wieczorem 5 października zaatakowane zostały lotniska w Dżazanie i Nadżranie; saudyjski Generalny Urząd Lotnictwa Cywilnego podał, że trzy osoby zostały lekko ranne. We wtorek 6 października atak na lotnisko w Abha zabił dwie kobiety i ranił 28 osób, a w środę 7 października atak na port lotniczy imienia króla Chalida w Rijadzie zabił jedną osobę i ranił 8. Łącznie w atakach na Abhę i Rijad zginęły według saudyjskiego urzędu 3 osoby, a 36 zostało rannych. Huti przyznali się do ataków pociskami balistycznymi i dronami. Twierdzili też, że uderzyli w instalację Aramco w Rabigu, czego strona saudyjska nie potwierdziła. W czwartek 8 października lotnisko w Rijadzie zostało zaatakowane ponownie: według CNN i NBC jeden atak był wymierzony w infrastrukturę portu, drugi w samolot linii Saudia. Zginęło trzech obywateli Arabii Saudyjskiej, w tym pilot, a kilka osób zostało rannych. Lotnisko zamknięto i otwarto ponownie dopiero 9 października, a do piątkowego popołudnia odwołano co najmniej 124 loty.
Dla rynku ropy ważniejsze od samych lotnisk jest to, co leży obok nich. W Dżazanie Aramco ma rafinerię o mocy około 400 tys. baryłek dziennie, a po wrześniowym ataku na rurociąg wschód-zachód każdy pocisk wymierzony w królestwo jest odczytywany jako test, czy trasy eksportu omijające Ormuz są bezpieczne. Z punktu widzenia rynku Zatoka przestała być jednym teatrem wojny. To dwa teatry, które na siebie nachodzą: irańsko-amerykański wokół cieśniny i saudyjsko-jemeński wokół Morza Czerwonego, czyli wokół drugiej drogi, którą saudyjska ropa omija Ormuz.
Ukraina i Rosja: zimowa wojna o infrastrukturę
Rosja zaczęła kampanię przeciw ukraińskiej energetyce wcześniej niż w poprzednich latach. Tak ocenił to amerykański Instytut Studiów nad Wojną (ISW) 4 października, wskazując, że Moskwa chce zadać jak największe straty, zanim Kijów wzmocni obronę przed nowymi typami broni. 1 października zmasowany atak na sieć zabił 7 osób, a Ukrenerho wprowadziło awaryjne wyłączenia prądu w Kijowie i trzech obwodach. Po raz pierwszy od początku inwazji celem stały się mosty Kijowa na Dnieprze: 1 i 2 października drony trafiły Most Południowy, a 3 października Most Północny. 7 października, w 74. urodziny Władimira Putina, Rosja przeprowadziła zmasowany atak rakietowo-dronowy; według ukraińskich władz wystrzeliła około 70 rakiet. W Pryłukach w obwodzie czernihowskim rakieta zburzyła pięciopiętrowy blok. Według ukraińskich władz bilans wzrósł do 22 zabitych, w tym pięciorga dzieci, i 54 rannych (stan z 8 października); dzień wcześniej szef obwodu Wiaczesław Czaus podawał 20 zabitych. Wołodymyr Zełenski mówił tego dnia o 25 zabitych w całej serii uderzeń. Rano 8 października rosyjskie bomby szybujące trafiły w Kramatorsku w dwa busy pasażerskie na przystanku przy ulicy Jubilejnej. Według ukraińskiej Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, na którą powołał się Kyiv Independent, zginęły 33 osoby, a większość agencji podawała co najmniej 30 zabitych. Władze wstrzymały komunikację publiczną w Kramatorsku i sąsiednim Słowiańsku.
Ukraina odpowiada uderzeniami w głąb Rosji, w jej przemysł paliwowy. Nocą z 5 na 6 października przeprowadziła jeden z największych od dwóch lat ataków dronowych na obwód moskiewski; według mera Moskwy Siergieja Sobianina w stronę regionu leciało 650 dronów, a zapaliła się stacja przepompowa Transniefti Wołodarskaja na rurociągu, który zaopatruje w paliwo moskiewskie lotniska. 8 października ukraiński Sztab Generalny potwierdził uderzenia w rafinerię w Omsku, największą w Rosji, oddaloną od granicy o około 2500 km, oraz w kompleks Gazprom Nieftiechim Saławat w Baszkirii. Producent dronów Fire Point mówi o trafieniu i pożarze, gubernator obwodu omskiego przyznał tylko, że jeden dron dotarł do strefy przemysłowej. Władimir Putin sam przyznał 1 października na forum klubu Wałdaj, że straty Rosji z ukraińskich uderzeń w obiekty energetyczne sięgają według rosyjskich szacunków około 1 procent PKB. Na tym samym spotkaniu ostrzegł, że atak na obwód kaliningradzki postawiłby kwestię użycia „całej broni” z rosyjskiego arsenału, zapewniając jednocześnie, że Rosja nie planuje ataku na Europę. Dzień wcześniej Moskwa przekazała NATO notę w sprawie Kaliningradu, a Sojusz potępił „nieodpowiedzialną retorykę nuklearną”.
Wojna rozlewa się na Morze Czarne i na wody państw NATO. 5 października w wyłącznej strefie ekonomicznej Rumunii zapalił się i zatonął statek towarowy. Według rumuńskich władz zginęły dwie osoby, a 11 uratowano, a Ukraina obwiniła o atak rosyjskie drony. Dzień później drony zaatakowały dwa statki handlowe w strefie ekonomicznej Bułgarii, około 80 mil morskich na wschód od Bjały. Pływający pod banderą Togo Alfa Watan zatonął, a 7 października Bułgaria zakończyła poszukiwania jego zaginionej załogi; na drugim statku, Able, wybuchł pożar. Premier Rumen Radew nazwał atak rażącym naruszeniem prawa międzynarodowego, ale Sofia oficjalnie nie wskazała sprawcy. Dla Polski najważniejsza informacja tygodnia przyszła ze Sztokholmu. 6 października szwedzkie siły zbrojne ogłosiły, że od początku grudnia wyślą do Polski baterię Patriot z około 100 żołnierzami. Ma ona chronić natowski węzeł logistyczny w Rzeszowie, przez który według Szwedów przechodzi miesięcznie około 18 tys. ton sprzętu, i zastąpi tam Holendrów. Misja ma potrwać do końca roku, z planowanym przedłużeniem na pierwsze półrocze 2027 roku.
Za tym wszystkim stoją finanse wojny. 30 września rosyjski rząd złożył w Dumie projekt budżetu na lata 2027-2029. Według dokumentów, do których dotarł Reuters, wydatki na obronę mają w 2027 roku wynieść 17,1 bln rubli, o około 27 procent więcej niż wcześniej planowane 13,5 bln, a deficyt 5,5 bln rubli. Prognozę deficytu na 2026 rok podniesiono do 3,2 procent PKB z 1,6 procent. Paradoks wygląda tak: ropa powyżej 100 dolarów, wywindowana przez wojnę USA z Iranem, powinna Kremlowi pomagać, ale spadek eksportu i rosnące dopłaty do rafinerii zjadają ten zysk. 5 października rosyjskie Ministerstwo Finansów podało, że wrześniowe dochody budżetu z ropy i gazu wyniosły 452,4 mld rubli, o 22 procent mniej niż przed rokiem, a dopłaty dla rafinerii wzrosły do 305,5 mld rubli. Prognozę dochodów naftowo-gazowych na cały 2026 rok obniżono do 7,6 bln rubli z 8,9 bln.
Dyplomacja stoi w miejscu. Sekretarz stanu Marco Rubio mówił 8 października, według relacji ukraińskich mediów, o niebezpiecznym pacie. Jedynym konkretem są rozmowy w Miami: według Reutersa wysłannicy Trumpa Steve Witkoff i Jared Kushner mieli w piątek 9 października spotkać się z ukraińską delegacją, by omówić nowe propozycje, w tym gwarancje bezpieczeństwa i plan powojennej odbudowy, a według ukraińskich mediów także częściowy rozejm obejmujący ataki na energetykę i eksport zboża. Wyników jeszcze nie ma. Unia Europejska działa tam, gdzie może. 7 października ambasadorowie państw członkowskich zatwierdzili największe w historii rozszerzenie listy sankcyjnej wobec Rosji, o 1646 pozycji: 743 osoby, 826 podmiotów i 77 osób związanych z tak zwanymi wyborami do Dumy na okupowanych terytoriach Ukrainy. Formalnie przyjmą je ministrowie spraw zagranicznych w poniedziałek 12 października w Luksemburgu.
Stany Zjednoczone: krótkie stopy łagodnieją, długie najwyżej od 2002 roku
Najważniejszą liczbą tych dni w Ameryce nie był rekord S&P 500, tylko rozjazd w krzywej rentowności. W piątek 2 października Biuro Statystyki Pracy podało, że we wrześniu w gospodarce poza rolnictwem przybyło tylko 29 tys. etatów, wobec prognoz w przedziale 84-95 tys. Stopa bezrobocia wzrosła do 4,2 procent, a dane za lipiec i sierpień zrewidowano łącznie o 60 tys. etatów w dół. Rynek praktycznie skreślił wtedy podwyżkę stóp na posiedzeniu Fed 27-28 października: według odczytów CME FedWatch z tego dnia jej szanse spadły do około 17-20 procent. Olu Sonola z Fitch Ratings ocenił, że słaby przyrost etatów, wyższe bezrobocie i rewizje w dół dają Fed niewiele powodów, by utrzymywać październikową podwyżkę w grze.
Długi koniec krzywej poszedł w przeciwną stronę. Już 1 października rentowność dziesięcioletnich obligacji skarbowych doszła według Dow Jones do 5,310 procent, najwyżej od maja 2002 roku, a według Bloomberga chwilowo dotknęła 5,34 procent. W środę 7 października, jak podały CNBC i Bloomberg, doszła w trakcie sesji do 5,35-5,36 procent, najwyżej od kwietnia 2002 roku. W tym samym tygodniu Departament Skarbu sprzedał 58 mld dolarów 3-latek, 39 mld dolarów 10-latek i 22 mld dolarów 30-latek. Ostatnia z tych aukcji zeszła 8 października po 5,618 procent, najwyżej dla tego terminu od sierpnia 2000 roku. Popyt był jednak solidny: zapisy przekroczyły podaż 2,54 raza wobec średniej 2,41 z sześciu poprzednich aukcji, inwestorzy pośredni, wśród których są zagraniczni, wzięli 72,3 procent emisji, a według Reutersa po aukcji rentowności na większości krzywej spadły. Problemem nie jest więc brak kupców, tylko cena pieniądza. Rynek wycenia premię terminową, czyli dodatkowe wynagrodzenie za trzymanie długu przez dekady w świecie z ropą powyżej 100 dolarów i rosnącymi potrzebami pożyczkowymi rządu, a nie samą ścieżkę stóp Fed.
Fed tego obrazu nie zmienił. W środę 7 października opublikował zapis dyskusji z posiedzenia 15-16 września, na którym podniósł stopy o 25 punktów bazowych, do 3,75-4,00 procent, pierwszy raz od 2023 roku. Większość uczestników uznała, że kolejna podwyżka przed końcem roku będzie prawdopodobnie właściwa z powodu uporczywej inflacji, ale część ostrzegała przed ryzykiem nadmiernego zacieśnienia, a zdania co do tempa dalszych ruchów były podzielone. Rynek odczytał dokument jako potwierdzenie pauzy w październiku i podwyżki w grudniu: według relacji opartych na CME FedWatch szanse październikowej podwyżki pozostały w okolicy 20 procent, a co najmniej jednej podwyżki do końca roku wynosiły około 80 procent. Za najważniejszy test przed decyzją 28 października uchodzi teraz wrześniowa inflacja CPI, publikowana 14 października.
Na Wall Street rekord przyszedł mimo drożejącego pieniądza. We wtorek 6 października S&P 500 wzrósł o 0,58 procent, do 7818,93 pkt, i po raz pierwszy w historii zamknął sesję powyżej 7800 pkt, poprawiając rekord zamknięcia z 13 sierpnia. Dwie kolejne sesje były spadkowe. W czwartek 8 października indeks stracił 0,47 procent, do 7765,36 pkt, a Nasdaq Composite 1,25 procent, do 27 193,34 pkt, po tym, jak Financial Times napisał, że roczne tempo przychodów OpenAI wynosiło pod koniec września około 50 mld dolarów, około 20 mld dolarów mniej, niż wcześniej słyszeli inwestorzy. Według źródła CNBC różnica wynika z tego, że wcześniejsza liczba obejmowała przychody brutto firm partnerskich, a nie ze spadku sprzedaży. Oracle stracił tego dnia blisko 6 procent, a Nvidia około 3 procent. To pokazuje, jak wąsko oparta jest hossa: na kilku spółkach związanych ze sztuczną inteligencją, którym wystarczy jedna wątpliwość co do przychodów, by pociągnąć w dół cały indeks.
W polityce do wyborów do Kongresu 3 listopada został niecały miesiąc. Demokraci prowadzą w sondażach z pytaniem o głos na partię; ostatnia potwierdzona przez nas średnia Silver Bulletin, z 8 września, dawała im 6,6 punktu przewagi. Rząd federalny ma finansowanie do 11 grudnia, więc ryzyko jego zamknięcia wraca dopiero po wyborach, a dane makro ukazują się zgodnie z harmonogramem. W piątek 9 października wyniki za trzeci kwartał podaje Delta Air Lines, a w przyszłym tygodniu sezon otwierają duże banki.
Europa: kryzys polityczno-fiskalny, nie recesja
W Europie pierwsze dni października były testem, ile rynek każe płacić zadłużonym państwom z niestabilnymi rządami. Francja zaczęła miesiąc od budżetu. 1 października rząd Sebastiena Lecornu przedstawił projekt na 2027 rok z wysiłkiem fiskalnym rzędu 54 mld euro, który ma obniżyć deficyt z 5,4 procent PKB w 2026 roku do 5,0 procent w 2027 roku; bez oszczędności deficyt zbliżyłby się według premiera do 6,5 procent PKB. Projekt nie podnosi podatków, zamraża płace w sektorze publicznym i 6 października trafił do Zgromadzenia Narodowego, w którym rząd nie ma większości. Według Euronews koszt obsługi francuskiego długu wyniesie w 2027 roku około 91 mld euro, więcej niż planowane wydatki na obronę czy edukację.
Rynek nie uwierzył w ten plan od razu. Według Reutersa różnica między rentownością francuskich i niemieckich dziesięciolatek wynosiła 1 października 132,86 punktu bazowego, najwięcej od kryzysu zadłużenia strefy euro w 2012 roku, a w kolejnych dniach przekroczyła 140 punktów. Euronews ocenił, że był to największy tygodniowy wzrost tej różnicy od 17 lat, a według Sharecast rentowność francuskich dziesięciolatek na krótko dotknęła w poniedziałek 5 października 5,0 procent. Po złożeniu budżetu w parlamencie spread zwęził się 6 października do około 130 punktów. Do Francji dołączyła Hiszpania. W piątek 2 października Kongres Deputowanych odrzucił rządowe dekrety mieszkaniowe, a w poniedziałek 5 października premier Pedro Sanchez ogłosił rozwiązanie Kortezów i przedterminowe wybory parlamentarne na niedzielę 29 listopada, około dziewięciu miesięcy przed końcem kadencji. Tego samego dnia euro spadło do 1,1161 dolara, najniżej od maja 2025 roku, czyli od 17 miesięcy, choć później odrobiło ponad połowę spadku i wróciło powyżej 1,12 dolara. Do francuskiego długu i hiszpańskich wyborów dołożył się dolar wspierany przez najwyższe od ponad 20 lat amerykańskie rentowności.
W tle jest inflacja. Według szybkiego szacunku Eurostatu ceny w strefie euro wzrosły we wrześniu o 3,8 procent rok do roku, po 3,2 procent w sierpniu, najszybciej od września 2023 roku i szybciej od oczekiwanych 3,7 procent. Energia drożała o 18,8 procent, a inflacja bazowa wzrosła tylko do 2,5 procent z 2,4 procent. Najwyższą inflację wśród dużych gospodarek strefy miała Hiszpania, 5,0 procent. To obraz szoku energetycznego, a nie przegrzania całej gospodarki, i dlatego europejski kryzys tych dni jest polityczno-fiskalny, a nie koniunkturalny. Europejski Bank Centralny ma przed posiedzeniem 29 października dylemat bliski stagflacyjnemu: inflacja rośnie przez energię, a każda podwyżka stóp podnosi koszt obsługi długu w tych samych państwach, które dziś niepokoją rynek. Rynek to już wycenia. Według Euronews 5 października szanse październikowej podwyżki EBC spadły do około 14 procent z około 60 procent pod koniec września, choć kolejną podwyżkę do końca roku rynek nadal oceniał na około 80 procent. Główny ekonomista EBC Philip Lane mówił, że wzrost kosztów finansowania może sam ograniczać popyt i zmniejszać potrzebę dalszego zacieśniania.
W Niemczech koalicja CDU/CSU i SPD spiera się o finansowanie budżetu na 2027 rok. Według ZDF projekty ministra finansów Larsa Klingbeila o wyższych podatkach od słodzonych napojów, tytoniu i plastiku oraz o ostrzejszym opodatkowaniu kryptowalut podzieliły partnerów, a komisja koalicyjna 7 października uzgodniła według Berliner Zeitung jedynie dalszy tryb prac i stabilizację ceny uprawnień do emisji CO2 w przedziale 55-65 euro za tonę. Rentowność niemieckich dziesięciolatek przekroczyła 1 października 3,6 procent, najwięcej od czerwca 2009 roku. Rynek akcji zapłacił za to bankami. 1 października indeks STOXX 600 zszedł najniżej od około trzech i pół miesiąca, a indeks banków spadł o ponad 3,5 procent, podał Trading Economics. 7 października STOXX 600 stracił 1,1 procent, a banki znów należały do najsłabszych sektorów przy wzroście rentowności francuskich dziesięciolatek o 13,7 punktu bazowego, podał Sharecast.
Polska: podatek podpisany, RPP czeka, Glapiński bliżej Trybunału Stanu
Pierwszego dnia miesiąca prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych i jeszcze tego samego dnia ukazała się ona w Dzienniku Ustaw. Prezydent ogłosił decyzję w orędziu, ale zapowiedział, że nie wycofuje zarzutów o niekonstytucyjność i skieruje ustawę do Trybunału Konstytucyjnego w trybie następczym. Jego główny zarzut dotyczy działania wstecz, bo danina obejmuje zyski od marca 2026 roku. Stawka wynosi 60 procent dla producentów paliw i 50 procent dla sprzedawców, którzy ich nie produkują, a podatek obejmuje okres od marca 2026 do marca 2027 roku. Sama ustawa wchodzi w życie 1 listopada. Ministerstwo Finansów liczy na około 4 mld zł wpływów, przeznaczonych na nową odsłonę programu „Ceny Paliwa Niżej”, a Orlen w komunikacie giełdowym wstępnie oszacował swoje zobowiązanie na 2 mld zł za okres od marca do sierpnia. W piątek 2 października kurs Orlenu spadał rano o blisko 3 procent. Pieniądze z daniny mają pokryć powrót obniżek: od 3 października do końca roku VAT na paliwa wynosi 8 zamiast 23 procent, obniżono też akcyzę, a ceny maksymalne na pierwsze dni obowiązywania programu ustalono na 6,73 zł za litr benzyny 95 i 7,88 zł za olej napędowy. To ważne także dla inflacji: wrześniowy skok do 4,0 procent w szybkim szacunku GUS był w dużej mierze efektem wygaśnięcia poprzedniego pakietu z końcem sierpnia: we wrześniu paliwa były droższe o 36,1 procent rok do roku. Październikowy odczyt powinien więc część tego wzrostu cofnąć. Dla nas to pudło: 30 września zakładaliśmy, że ustawa w tym kształcie nie wejdzie w życie w październiku, bo prezydent skieruje ją do Trybunału przed podpisem albo ją zawetuje. Wracamy do tego w ostatniej części tekstu.
Drugą osią tych dni była polityka pieniężna. Rada Polityki Pieniężnej zebrała się 6 i 7 października i zostawiła stopy bez zmian, ze stopą referencyjną na 3,75 procent, niezmienioną od marca. Decyzja była zgodna z oczekiwaniami. Ważniejsze było to, co prezes NBP powie o listopadzie, gdy Rada dostanie nową projekcję inflacji. Dzień później Adam Glapiński ostudził na konferencji oczekiwania na podwyżkę. Pytany 8 października, czy RPP mogłaby podnieść stopy już w listopadzie, odpowiedział, że to możliwe, ale „tego nie przewiduję”, bo „na to się na razie nie zanosi”, choć tego nie przesądza. Zastrzegł, że Rada jest gotowa działać, jeśli ryzyka inflacyjne się nasilą, i przyznał, że konflikt na Bliskim Wschodzie się przedłuża, a nic nie wskazuje na to, by ceny surowców miały w najbliższym czasie istotnie spaść. Ekonomiści są podzieleni: Pekao i Credit Agricole dopuszczają podwyżkę o 25 punktów bazowych w listopadzie, do 4,00 procent, a PKO Research uważa, że obecne perspektywy inflacji jej nie wymuszają, bo część impulsów ma charakter podażowy i przejściowy. Banki zareagowały natychmiast. Polskie banki zarabiają na wysokich stopach, więc każdy sygnał, że nie pójdą one w górę, uderza w ich wyceny. 8 października WIG-Banki stracił 3,05 procent, mBank 4,33 procent, PKO BP 3,33 procent, Alior 3,03 procent, a Pekao 2,81 procent, podał serwis XYZ. To druga taka przecena w tym miesiącu: już 1 października WIG-Banki spadł o 3,64 procent, dzień po historycznych maksimach PKO BP i Erste, przy wzroście rentowności w Stanach i w Europie.
W piątek 9 października sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przyjęła sprawozdanie w sprawie wstępnego wniosku o postawienie prezesa NBP przed Trybunałem Stanu. Za głosowali przedstawiciele koalicji rządzącej, a posłowie PiS złożyli wniosek mniejszości. Wiceprzewodnicząca komisji Iwona Arent z PiS mówiła o próbie destabilizacji banku centralnego. Prace komisji trwały od maja 2024 roku i objęły przesłuchanie ponad 50 świadków. Przyjęcie sprawozdania nie oznacza jeszcze postawienia Glapińskiego przed Trybunałem, bo decyzję podejmie Sejm. NBP uznaje zarzuty za całkowicie bezpodstawne i zapowiada, że prezes nie weźmie udziału w procedurze. Spór ma też wymiar prawny, który może okazać się ważniejszy od samego głosowania. Ustawa o Trybunale Stanu przewiduje, że uchwała Sejmu zawiesza daną osobę w czynnościach. Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak 11 stycznia 2024 roku, że w przypadku prezesa NBP taki skutek uchwały przyjętej bezwzględną większością jest niezgodny z Konstytucją, a koalicja rządząca nie uznaje orzeczeń obecnego TK. Ewentualne głosowanie w Sejmie otworzyłoby więc spór o to, kto kieruje bankiem centralnym, i to właśnie ten scenariusz jest dla złotego i obligacji realnym ryzykiem.
Na rynku długu i walut obraz jest spokojniejszy, niż sugerowałaby polityka. W tygodniu zakończonym 2 października rentowność polskich dziesięciolatek chwilowo sięgnęła 6,5 procent, podały Analizy.pl, czyli poziomu z połowy września, gdy Moody’s obniżyła rating Polski. Podaż długu pozostaje wysoka: według finwire.pl Ministerstwo Finansów i BGK chcą sprzedać w czwartym kwartale obligacje za około 90 mld zł, w tym w trzech październikowych przetargach resortu. Pierwsze czytanie projektu budżetu na 2027 rok, z deficytem 281,2 mld zł, zaplanowano na posiedzenie Sejmu 6-9 października, a według harmonogramu, który podało TVP Info, ustawa ma zostać uchwalona 4 grudnia. Dane z gospodarki realnej są mieszane: PMI dla przemysłu wzrósł we wrześniu z 48,3 do 49,0 pkt, ale pozostaje poniżej granicy 50 pkt oddzielającej wzrost od spadku. Euro w tabeli NBP przez cały okres trzymało się w wąskim przedziale od 4,3672 zł 30 września do 4,3855 zł 5 października i kosztowało 8 października 4,3789 zł. Słabość złotego była widoczna wobec dolara, który drożał na całym świecie razem z amerykańskimi rentownościami. Kurs średni dolara wzrósł z 3,8449 zł 30 września do 3,9132 zł 8 października.
Warszawska giełda przeżyła w tym czasie pełny cykl nastrojów. 1 października WIG20 stracił 1,9 procent, do około 4102 pkt, w najgorszej sesji od 27 sierpnia, bo polski rynek reaguje na rentowności przez banki. Tydzień zakończony 2 października indeks zamknął spadkiem o 2,3 procent, najgorszym od czerwca. W poniedziałek 5 października GPW przeprowadziła bez zakłóceń pierwszą sesję na własnym systemie transakcyjnym WATS, który zastąpił UTP, a WIG20 zyskał 1,74 procent. Tego samego dnia zakończył się przymusowy wykup akcji Energi: Orlen kupił pozostałe walory po 27,60 zł i spółka schodzi z giełdy. We wtorek 6 października banki odrobiły tydzień przeceny, a WIG20 zamknął się na 4222,36 pkt, a WIG na 159 012,30 pkt, w obu przypadkach najwyżej w historii. Rekord przetrwał jeden dzień: w środę rentowności i ropa zabrały indeksowi 1,59 procent, a w czwartek konferencja Glapińskiego kolejne 0,63 procent, do 4128,78 pkt. Spadek byłby większy, gdyby nie Orlen i Dino; paliwowy koncern zyskiwał przy Brencie powyżej 104 dolarów.
Surowce i kryptowaluty: cena ropy to dziś premia za ryzyko
Ropa przeszła w tych dniach pełną huśtawkę. W czwartek 1 października grudniowy kontrakt na Brent, od października główny punkt odniesienia, podrożał według CNBC o 4,4 procent, do 102,31 dolara za baryłkę. Impulsem były doniesienia o trzecim lotniskowcu i, jak podało CNBC, polecenie sekretarza stanu Marco Rubio, by irańska delegacja opuściła Stany Zjednoczone, co Teheran przedstawiał jako wcześniej zaplanowany wyjazd. W kolejnych dniach zamknięcia mieściły się między 100,20 a 102,31 dolara, choć w trakcie sesji cena wahała się mocniej. Po piątkowym porozumieniu państw G7 o uwolnieniu 100 mln baryłek ropy i oleju napędowego z rezerw awaryjnych Brent stracił w poniedziałek 5 października 1,9 procent, do 100,32 dolara, a we wtorek 6 października chwilowo zszedł do około 97 dolarów, by zakończyć dzień nieco powyżej 100. W czwartek 8 października Brent zyskał według CNBC 4 procent i zakończył dzień na 104,28 dolara, po kolejnych atakach na tankowce i przy huraganie Isaias zagrażającym wydobyciu w amerykańskiej części Zatoki Meksykańskiej. W trakcie sesji przekraczał 105 dolarów, a z maksimów zszedł po deklaracji Trumpa, że nie zaatakuje Iranu przed wyborami.
Huragan to czynnik techniczny, ale niemały. Według amerykańskiego regulatora, cytowanego przez Reutersa, 8 października wyłączono około 63 procent wydobycia ropy w amerykańskiej części Zatoki, czyli mniej więcej 1,28 mln baryłek dziennie, i około 57 procent wydobycia gazu, a załogi ewakuowano ze 121 platform. Uderzenie w ląd prognozowano w rejonie Mobile w Alabamie w nocy na 10 października. Według Energy Aspects na drodze huraganu leży około 0,5 mln baryłek dziennie mocy rafineryjnych, a CNN zwraca uwagę, że marże rafineryjne i ceny paliw w USA są rekordowe. Do tego dochodzą Chiny. Według Reutersa z 1 października chińskie rafinerie wstrzymały październikowy eksport paliw do wszystkich kierunków poza Hongkongiem i Makau, bo Pekin nie wydał zezwoleń przed tygodniowym świętem narodowym, a PetroChina anulowało kilka ładunków benzyny i paliwa lotniczego. Do 9 października nie było informacji, czy po świętach zezwolenia wróciły. Według Kpler komercyjne zapasy oleju napędowego w Chinach są o około 20 mln baryłek niższe niż przed wojną z Iranem, więc chińska decyzja zaostrza globalny niedobór diesla.
Kartel w tym czasie nie zmienił niczego. W niedzielę 4 października siedmiu kluczowych producentów OPEC plus, czyli Arabia Saudyjska, Rosja, Irak, Kuwejt, Algieria, Kazachstan i Oman, utrzymało wymaganą produkcję na listopad na łącznym poziomie 31,01 mln baryłek dziennie i wyznaczyło kolejne spotkanie na 1 listopada, podały Reuters i Nairametrics. Według źródeł Reutersa przegląd zdolności produkcyjnych, od którego zależy podział przyszłych limitów, przesunięto na połowę listopada, bo wojna z Iranem podważyła szacunki potencjału wydobywczego. Faktyczne wydobycie tej grupy wynosiło w sierpniu około 25 mln baryłek dziennie, mniej więcej 5 mln mniej niż przed wojną, więc limity i tak nie są dziś wiążące. Z kolei według notatki JPMorgan z 29 września eksport ropy z Bliskiego Wschodu odbił do 17,5 mln baryłek dziennie, czyli 98 procent poziomu sprzed wojny, a wysyłki przez Ormuz wróciły do blisko 13 mln baryłek dziennie, najwyżej od końca czerwca. Bank zastrzegł, że nie oznacza to poprawy bezpieczeństwa, tylko lepsze radzenie sobie branży z ryzykiem.
Wniosek z tych dziewięciu dni jest prosty: wolumeny przestały ustalać cenę ropy. Ustala ją premia za ryzyko polityczne, którą przesuwają incydenty w cieśninie, ataki Huti, pogoda w Zatoce Meksykańskiej i sygnały z Białego Domu. Dla Polski ma to dwa skutki: droższa ropa podnosi inflację, którą RPP woli na razie przeczekać, i jednocześnie wspiera kurs Orlenu, który w ostatnich dniach ratował WIG20 przed głębszymi spadkami.
Złoto zachowuje się tak, jak pisaliśmy 30 września: reaguje na realne stopy procentowe, a nie na geopolitykę. Od początku października wahało się między około 4090 a 4220 dolarów za uncję, a 7 października spadło według Reutersa najniżej od 5 sierpnia, pod presją rosnących rentowności amerykańskich obligacji i mocnego dolara, czyli mniej więcej jedną czwartą poniżej rekordu z 29 stycznia, około 5595 dolarów. Bitcoin kosztował 2 października według CoinMarketCap około 84,5 tys. dolarów. Amerykańskie fundusze ETF na bitcoina wróciły na początku miesiąca do napływów: według SoSoValue przyjęły 1 i 2 października łącznie 134,4 mln dolarów, po odpływie 148,7 mln dolarów 30 września, a we wrześniu napływy netto wyniosły 2,65 mld dolarów. Napływy szybko się jednak odwróciły: 7 października z funduszy odpłynęło według SoSoValue 487,07 mln dolarów, a 8 października bitcoin zszedł według Yahoo Finance do około 82,3 tys. dolarów. Drożejący pieniądz działa na kryptowaluty tak samo jak na złoto i spółki technologiczne.
Świat: Brazylia skręca w prawo, Nobel dla Navi Pillay
Największe zaskoczenie wyborcze tych dni przyszło z Brazylii. W pierwszej turze wyborów prezydenckich, w niedzielę 4 października, senator Flavio Bolsonaro zdobył według oficjalnych danych Najwyższego Trybunału Wyborczego 47,03 procent głosów ważnych, a urzędujący prezydent Luiz Inacio Lula da Silva 45,16 procent. Ostatni sondaż Datafolha dawał prowadzenie Luli, 45 do 42 procent. Druga tura odbędzie się w niedzielę 25 października. Rynek przyjął wynik jako zapowiedź większej dyscypliny wydatków: w poniedziałek 5 października indeks Ibovespa wzrósł o 7,7 procent, do rekordowych na zamknięciu 206 911,89 pkt, podał Forbes Brasil, a dolar tanił wobec reala w trakcie sesji o ponad 4 procent i zszedł poniżej 5 reali. Taka wycena czyni drugą turę zdarzeniem zero-jedynkowym: każdy sondaż zmniejszający przewagę Bolsonaro będzie ją odkręcał.
W piątek 9 października Norweski Komitet Noblowski przyznał Pokojową Nagrodę Nobla 2026 południowoafrykańskiej prawniczce Navanethem „Navi” Pillay, byłej sędzi i przewodniczącej Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy, a w latach 2008-2014 Wysokiej Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka, za działania na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego. Wcześniej w tym tygodniu ogłoszono pozostałe nagrody: z medycyny dla Karla Deisserotha, Petera Hegemanna i Georga Nagela za odkrycia, które dały początek optogenetyce, z fizyki dla Francisa Halzena, współtwórcy obserwatorium neutrin IceCube na Antarktydzie, z chemii dla Henriego Kagana i Kenso Soaiego, a literacką dla kanadyjskiej poetki i eseistki Anne Carson. Nagroda z ekonomii zostanie ogłoszona w poniedziałek 12 października. Tego samego dnia w Bangkoku zaczynają się doroczne spotkania Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego, a 13 października MFW opublikuje pełny październikowy raport World Economic Outlook z nowymi prognozami dla świata.
Pierwszy test naszych październikowych scenariuszy
30 września opublikowaliśmy rozliczenie września i scenariusze na październik. Po dziewięciu dniach na pełną ocenę jest za wcześnie, bo najważniejsze decyzje miesiąca, czyli Fed 28 października i EBC 29 października, dopiero przed nami. Można już jednak sprawdzić, które scenariusze idą zgodnie z planem, które balansują na granicy, a które się nie sprawdziły.
| Obszar | Co zakładaliśmy 30 września | Stan na 9 października | Ocena wstępna |
|---|---|---|---|
| RPP Polska | Stopy bez zmian 6-7 października, a pytanie o podwyżkę przenosi się na projekcyjne posiedzenie 3-4 listopada. | Stopa referencyjna bez zmian na 3,75 proc. Glapiński listopadowej podwyżki „nie przewiduje”, ale jej nie przesądza; Pekao i Credit Agricole dopuszczają ją po nowej projekcji. | Na kursie |
| Podatek od nadzwyczajnych zysków Polska | Ustawa w obecnym kształcie nie wejdzie w życie w październiku, bo prezydent skieruje ją do Trybunału albo zawetuje. Zastrzegliśmy, że podpis będzie dla nas pudłem. | Karol Nawrocki podpisał ustawę 1 października, tego samego dnia ukazała się w Dzienniku Ustaw; w życie wchodzi 1 listopada. Do Trybunału trafi dopiero w trybie następczym. Stawka 60 proc., Orlen szacuje 2 mld zł za marzec-sierpień. | Pudło |
| Dług i złoty Polska | Rentowność dziesięciolatek w przedziale 6,2-6,6 proc., euro w przedziale 4,33-4,42 zł. | Dziesięciolatki chwilowo po 6,5 proc. w tygodniu do 2 października. Euro w tabelach NBP od 4,3672 do 4,3855 zł. | Na kursie |
| Iran i Ormuz Geopolityka | Rozmowy przez Katar trwają, ale do końca miesiąca bez porozumienia o pełnym otwarciu cieśniny; przepływy częściowe i niestabilne. | Brak porozumienia i formalnej odpowiedzi Iranu. Eksport ropy z regionu blisko przedwojennego, ale ataków na statki najwięcej w jednym tygodniu od wybuchu wojny. Trump wyklucza uderzenie przed 3 listopada. | Na kursie |
| Ukraina i flanka NATO Geopolityka | Bez rozejmu, z nasilonymi uderzeniami w energetykę i kolejnymi incydentami na wschodniej flance. Ryzyko: incydent z ofiarami na terytorium państwa NATO. | Bez rozejmu; najcięższe od miesięcy ataki na energetykę i pierwsze na mosty Kijowa. Statki zatopione na wodach państw NATO, w strefach ekonomicznych Rumunii i Bułgarii, choć poza ich terytorium; w rumuńskim incydencie zginęły dwie osoby. | Na kursie |
| Ropa Surowce | Grudniowy Brent w przedziale 90-105 USD; powyżej 110 USD przy wznowieniu dużych operacji. | Zamknięcia od 100,20 do 104,28 USD (8 października); w trakcie sesji od około 97 USD 6 października do ponad 105 USD 8 października, czyli na górnej granicy przedziału. | Na granicy |
| Złoto i bitcoin Surowce i krypto | Złoto 4000-4400 USD, bitcoin 78-92 tys. USD, oba zależne od realnych stóp w USA. | Złoto w okolicy 4090-4220 USD, bitcoin od około 82,3 do 86,5 tys. USD; oba stoją pod presją rentowności. | Na kursie |
| Fed Rynki | Pauza 28 października nieznacznie bardziej prawdopodobna niż podwyżka, wyceniana wtedy na około 47 proc. | Po 29 tys. etatów i zapisie dyskusji szanse październikowej podwyżki spadły do około 17-20 proc.; decyduje CPI 14 października. | Na kursie |
| EBC Rynki | Stopa depozytowa bez zmian 29 października. | Inflacja w strefie euro skoczyła do 3,8 proc., ale rynek obniżył szanse październikowej podwyżki do około 14 proc. | Na kursie |
| Rentowności USA Rynki | Dziesięciolatki w przedziale 5,0-5,4 proc.; próg ryzyka to trzydziestolatki trwale powyżej 5,75 proc. | Dziesięciolatki w trakcie sesji 7 października do 5,35-5,36 proc., najwyżej od 2002 roku; aukcja trzydziestolatek po 5,618 proc., najwyżej od 2000 roku. Próg 5,75 proc. nieprzekroczony. | Na granicy |
| S&P 500 Rynki | Przedział 7450-7850 pkt; scenariusz pozytywny to wyjście ponad sierpniowy rekord zamknięcia 7798,99 pkt. | Rekord zamknięcia 7818,93 pkt 6 października, potem 7765,36 pkt 8 października. | Na kursie |
| WIG20 Rynki | Przedział 4050-4300 pkt; scenariusz pozytywny to nowy rekord powyżej 4241,58 pkt. | Od 4084,31 do 4222,36 pkt; rekord zamknięcia 6 października, ale śródsesyjne maksimum 4241,58 pkt nienaruszone. | Na kursie |
Bilans po dziewięciu dniach: dziewięć obszarów idzie zgodnie ze scenariuszem bazowym, dwa balansują na jego granicy, a jeden to wyraźne pudło. Podatek od nadzwyczajnych zysków ocenialiśmy, zakładając, że prezydent pozostanie konsekwentny w sporze o działanie prawa wstecz, i nie doceniliśmy politycznego kosztu weta przy cenach paliw, które po wygaśnięciu poprzedniego pakietu podskoczyły we wrześniu o ponad jedną trzecią rok do roku. Prezydent znalazł wyjście pośrednie: podpis połączony z zapowiedzią kontroli w Trybunale po fakcie. Formalnie ustawa wejdzie w życie dopiero 1 listopada, więc litera naszej prognozy się obroni, ale jej sens, czyli brak podpisu, już nie. Z dwóch scenariuszy „na granicy” ważniejsze są rentowności, bo od nich zależy niemal wszystko inne: złoto, spółki technologiczne, polskie banki i kurs dolara w złotych. Przy ropie powyżej 100 dolarów i inflacji w strefie euro na poziomie 3,8 procent trudno o szybkie odwrócenie tego trendu.
Pierwsze dziewięć dni października przesunęło ryzyko z jednego miejsca w wiele. Wojna z Iranem toczy się dziś o tankowce, a nie o cieśninę, i rozlała się na Jemen oraz saudyjskie lotniska, przez co ropa kosztuje powyżej 100 dolarów mimo eksportu z regionu bliskiego przedwojennemu. Wojna na Ukrainie stała się zimową wojną o infrastrukturę i dotarła na wody państw NATO. Na rynkach finansowych krótkie stopy łagodnieją, bo Fed i EBC raczej poczekają, ale długie biją rekordy: amerykańskie dziesięciolatki są najwyżej od 2002 roku, a aukcja trzydziestolatek zeszła po rentowności najwyższej od 2000 roku. W Polsce podpisany podatek od nadzwyczajnych zysków i powrót obniżek cen paliw zmieniają obraz inflacji, RPP czeka na listopadową projekcję, a sprawa prezesa NBP przed Trybunałem Stanu przenosi się do Sejmu i może stać się dla złotego ważniejsza niż sama decyzja o stopach.
Na co patrzeć dalej
- Poniedziałek 12 października — unijni ministrowie spraw zagranicznych mają formalnie przyjąć rekordowe 1646 pozycji na liście sankcyjnej wobec Rosji; tego samego dnia Nobel z ekonomii i początek dorocznych spotkań MFW i Banku Światowego w Bangkoku.
- Wtorek 13 października — pełny raport MFW World Economic Outlook z nowymi prognozami dla świata, a w tym samym tygodniu początek sezonu wyników dużych amerykańskich banków.
- Środa 14 października — amerykańska inflacja CPI za wrzesień, najważniejszy test przed decyzją Fed; dzień później PPI i sprzedaż detaliczna.
- Odpowiedź Iranu — formalna reakcja Teheranu na amerykańskie uwagi do planu siedmiodniowego oraz liczba ataków na statki w Ormuz i u wybrzeży Omanu.
- Rozmowy w Miami — czy spotkanie wysłanników Trumpa z ukraińską delegacją przyniesie wspólną propozycję częściowego rozejmu obejmującego energetykę i eksport zboża.
- Sejm i prezes NBP — termin głosowania nad uchwałą o postawieniu Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu i reakcja złotego oraz obligacji na spór o skutki takiej uchwały.
- Niedziela 25 października — druga tura wyborów prezydenckich w Brazylii: Flavio Bolsonaro kontra Lula da Silva.
- 27-29 października — decyzja Fed 28 października i EBC 29 października; bazowo w obu przypadkach bez zmian.
- 1-4 listopada — spotkanie OPEC plus 1 listopada, wybory do Kongresu USA 3 listopada i projekcyjne posiedzenie RPP 3-4 listopada.
Tekst opisuje sytuację na 9 października 2026 roku, około południa czasu polskiego; dane z sesji w toku i ostatnich dni mogą zostać jeszcze zrewidowane. Korzystaliśmy z komunikatów NBP, GUS, Eurostatu, Fed, OPEC i Komitetu Noblowskiego, notowań GPW i tabel kursów NBP oraz z relacji agencyjnych i serwisów finansowych, w tym Reutersa, Bloomberga, CNBC, Axiosa, Euronews, Al-Dżaziry, Kyiv Independent, Argusa, Seatrade Maritime, Forbes Brasil, Analiz.pl, XYZ, money.pl i TVP Info. Liczby podawane przez strony konfliktów, takie jak skala uderzeń czy straty przeciwnika, traktujemy jako deklaracje, dopóki nie potwierdzą ich niezależne źródła. Ocena scenariuszy ma charakter wstępny; pełne rozliczenie października opublikujemy na koniec miesiąca. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.