Dzień na rynku, 31 sierpnia 2026: inflacja 3,4 procent zamyka drogę do obniżki stóp, a Orlen wynosi WIG20 nad 4000 punktów
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 31.08.2026
- Czytanie
- 12 min
- Dział
- Rynki
W skrócie
Ostatni dzień sierpnia przyniósł trzy liczby, które ustawiają wrzesień. GUS podał inflację 3,4 proc. rok do roku, najwyżej od czternastu miesięcy i aż o trzy dziesiąte powyżej konsensusu, oraz PKB za drugi kwartał na poziomie 3,9 proc. z inwestycjami rosnącymi o 8,4 proc. W nocy amerykańskie uderzenie na wyspę Larak u wejścia do Ormuzu podniosło Brent o ponad 2 proc. WIG20 zaczął sesję pod kreską, a skończył na 4022,92 pkt, bo Orlen zyskał blisko 4,5 proc.
Spółki z tego wpisu: Orlen TRZYMAJ 53, KGHM SPRZEDAJ 44, Bitcoin TRZYMAJ 53
Poniedziałek miał być dniem jednej publikacji. Skończył się dniem trzech tematów, z których każdy z osobna wystarczyłby za materiał na cały tydzień. Nad ranem Amerykanie uderzyli na irańską wyspę u wejścia do Ormuzu i ropa poszła w górę. Po południu Główny Urząd Statystyczny podał inflację wyższą od prognoz o trzy dziesiąte punktu procentowego i tym samym zamknął dyskusję o wrześniowej obniżce stóp. Ten sam urząd pokazał przy okazji, że polska gospodarka rosła w drugim kwartale szybciej, niż sądzono. A warszawski parkiet, który od otwarcia był pod kreską, zamknął się nad 4000 punktów, bo największy beneficjent drożejącej ropy siedzi w WIG20.
Inflacja 3,4 proc., czyli koniec pewnej narracji
Szybki szacunek GUS za sierpień pokazał wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych o 3,4 proc. rok do roku i o 0,4 proc. wobec lipca. Konsensus ekonomistów mówił o 3,1 proc. rocznie i zaledwie 0,1 proc. miesięcznie, więc zaskoczenie jest w obu ujęciach i w tym samym kierunku. To najwyższy odczyt od czternastu miesięcy. Dla porządku ścieżka ostatnich miesięcy wygląda tak: 2,5 proc. w czerwcu, 3,0 proc. w lipcu, 3,4 proc. w sierpniu. Nie jest to już przystanek, tylko trend.
Struktura odczytu tłumaczy wszystko. Paliwa do prywatnych środków transportu były o 24,2 proc. droższe niż rok wcześniej i o 5,2 proc. droższe niż miesiąc wcześniej. Nośniki energii, czyli prąd, gaz i pozostałe paliwa, podrożały o 4,1 proc. rocznie. Po przeciwnej stronie stała żywność i napoje bezalkoholowe, tańsze o 0,9 proc. rok do roku. W normalnym miesiącu taniejąca żywność byłaby argumentem rozbrajającym cały odczyt; w sierpniu okazało się, że nie wystarczy.
Dla Rady Polityki Pieniężnej ta liczba jest kluczowa z powodu kalendarza. Wrześniowe posiedzenie przesunięto z 1-2 na 8-9 września, decyzja ma zapaść w środę 9 września, a konferencja prezesa NBP zaplanowana jest na czwartek 10 września. Stopa referencyjna wynosi 3,75 proc. od marcowej obniżki i nie zmieniła się na czterech kolejnych posiedzeniach. Jeszcze w piątek scenariuszem bazowym części rynku było cięcie o 25 punktów bazowych, do 3,50 proc. Po poniedziałkowym odczycie ekonomiści ING Banku Śląskiego napisali wprost, że szans na obniżkę we wrześniu nie ma, a część analityków przesunęła pierwsze możliwe cięcie aż na przełom pierwszego kwartału 2027 roku.
Warto przy tym pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, szybki szacunek nie zawiera inflacji bazowej, czyli odczytu po wyłączeniu cen żywności i energii, a to właśnie ona jest dla Rady ważniejsza; poznamy ją dopiero w połowie września, a więc po decyzji. Po drugie, sierpniowa liczba nie zawiera jeszcze pełnego efektu wygasania pakietu CPN.
Pakiet CPN wygasa dziś, rachunek przyjdzie we wrześniu
31 sierpnia jest ostatnim dniem obowiązywania maksymalnych cen detalicznych benzyny i oleju napędowego, czyli ostatniego elementu tak zwanego pakietu CPN. Wcześniejsze jego części już wygasły: obniżona akcyza w czerwcu, obniżona stawka VAT na przełomie półrocza. Od wtorku 1 września limit cenowy na stacjach przestaje obowiązywać, a analitycy rynku paliw spodziewają się podwyżek rzędu 60 do 90 groszy na litrze.
Skala tego efektu w statystyce nie jest hipotetyczna. Ekonomiści Erste Banku szacowali, że samo cofnięcie obniżki akcyzy podniosło ceny paliw o około 4,5 proc., a wskaźnik CPI o mniej więcej 0,25 punktu procentowego. Wygaśnięcie cen maksymalnych nałoży się na to w momencie, w którym Brent i tak drożeje z powodów geopolitycznych, a do tego dojdą sezonowo wyższe ceny żywności po wakacjach. Inaczej mówiąc: sierpniowe 3,4 proc. nie jest szczytem tego cyklu, tylko jego zapowiedzią. Wrześniowy odczyt, który poznamy na przełomie września i października, ma dziś wbudowane co najmniej kilka dziesiątych punktu procentowego z samych paliw.
To zmienia charakter posiedzenia Rady 9 września. Nie chodzi już o to, czy obniżyć stopy, tylko o to, jak zakomunikować, że przez najbliższe kwartały nie będzie się ich obniżać wcale. Prezes NBP będzie miał na to konferencję 10 września, czyli dokładnie w dniu, w którym Europejski Bank Centralny prawdopodobnie podniesie stopę depozytową z 2,25 do 2,50 proc. Zbieg terminów jest przypadkowy, ale wymowny: dwa banki centralne po dwóch stronach tej samej granicy idą w przeciwne strony, a różnicę wycenia kurs złotego.
PKB 3,9 proc.: gospodarka, która nie prosi o pomoc
Druga poniedziałkowa publikacja GUS przeszła w cieniu inflacji, a jest co najmniej równie ważna dla wrześniowej decyzji. Produkt krajowy brutto wzrósł w drugim kwartale o 3,9 proc. rok do roku, czyli o jedną dziesiątą więcej niż w szybkim szacunku sprzed dwóch tygodni i o jedną dziesiątą powyżej średniej prognoz. W pierwszym kwartale było 3,5 proc. W ujęciu kwartał do kwartału gospodarka urosła o 1,0 proc. wobec 0,6 proc. trzy miesiące wcześniej.
Najciekawsza jest struktura. Nakłady brutto na środki trwałe, czyli inwestycje, wzrosły o 8,4 proc. rok do roku, wobec oczekiwanych 7,7 proc. To liczba, której polska gospodarka nie widziała od lat i która zmienia rozmowę o tym, na czym stoi obecny wzrost. Przez większość ostatnich dwóch lat odpowiedź brzmiała: na konsumpcji i na transferach. Teraz doszedł trzeci silnik, częściowo publiczny, częściowo związany z napływem środków unijnych i z wydatkami zbrojeniowymi. Polska znalazła się w ścisłej czołówce wzrostu w Unii Europejskiej, ustępując w drugim kwartale jedynie Słowenii, Danii i Malcie.
Dla Rady Polityki Pieniężnej te dwa poniedziałkowe odczyty tworzą jeden komunikat. Inflacja przyspiesza, popyt krajowy jest mocny, inwestycje rosną dwucyfrowo, a rynek pracy pozostaje ciasny. W takim układzie argument o konieczności wspierania gospodarki niższym kosztem pieniądza po prostu nie istnieje. Można wręcz zapytać, czy przy takim tempie wzrostu i takiej ścieżce cen stopa 3,75 proc. jest wystarczająco restrykcyjna, i to pytanie zaczyna się na rynku pojawiać.
Widać to najlepiej na długu. Rentowność polskich dziesięciolatek wróciła w ostatnich dniach sierpnia powyżej 6 proc., najwyżej od maja, pod presją z dwóch stron naraz: krajowej inflacji oraz piątkowego projektu budżetu na 2027 rok, z deficytem 282,6 mld zł i potrzebami pożyczkowymi brutto rzędu 565 mld zł. Rynek długu wycenia dziś nie tyle ryzyko kredytowe, ile trwale wyższą premię za czas.
Larak, Ormuz i ropa: skąd wziął się plus na warszawskim parkiecie
Trzeci temat dnia przyszedł w nocy z niedzieli na poniedziałek i pochodził z zupełnie innego porządku. Siły amerykańskie uderzyły na dwie wyrzutnie na irańskiej wyspie Larak, położonej u wejścia do Cieśniny Ormuz, gdzie zaobserwowano przygotowania do wystrzelenia rakiet przenoszących miny morskie w kierunku szlaków żeglugowych. Było to pierwsze znane amerykańskie uderzenie na cele w Iranie od końca lipca, kiedy Waszyngton zawiesił dwutygodniową kampanię w rejonie cieśniny. Tydzień wcześniej CENTCOM ogłosił zakończenie oczyszczania międzynarodowych szlaków żeglugowych z min.
Odpowiedź przyszła szybko. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej poinformował w poniedziałek nad ranem czasu lokalnego o ataku rakietowym i dronowym na dwie amerykańskie bazy lotnicze w Jordanii. Według powiązanej z Korpusem agencji Tasnim uderzenie drona zabiło dwie osoby, a dwie kolejne zostały ranne. To pierwsza wymiana ciosów między Waszyngtonem a Teheranem od ponad miesiąca i koniec kruchego zawieszenia, które przez sierpień pozwalało rynkowi surowcowemu zdejmować premię geopolityczną z ceny baryłki.
Reakcja była natychmiastowa. Brent zyskał ponad 2 proc. i w ciągu dnia poruszał się w przedziale mniej więcej 90,3 do 92 dolarów za baryłkę, po tym jak w ubiegłym tygodniu tracił ponad 5 proc. na fali odblokowywania eksportu z Zatoki Perskiej. Cała sierpniowa narracja o trzech źródłach dodatkowej podaży, czyli o porozumieniu Iranu z Omanem w sprawie żeglugi, o wenezuelskiej umowie z Waszyngtonem i o wygaszanych cięciach OPEC plus, została w jedną noc odsunięta na drugi plan przez jeden komunikat CENTCOM.
I tu domyka się pętla z początku tekstu. Drożejąca ropa oznacza wyższą inflację, wyższa inflacja oznacza bardziej jastrzębie banki centralne, a bardziej jastrzębie banki centralne oznaczają wyższe rentowności obligacji i słabsze akcje. Poniedziałek był podręcznikową ilustracją tego łańcucha, z jednym wyjątkiem, który nazywa się Warszawa.
GPW: WIG20 wraca nad 4000 punktów, bo w indeksie siedzi rafineria
Warszawski parkiet otworzył się na 3991,76 pkt, czyli 0,05 proc. poniżej piątkowego zamknięcia, i przez pierwszą część sesji zachowywał się tak jak reszta Europy: ostrożnie i pod kreską. Zamknął się na 4022,92 pkt, o 0,73 proc. wyżej, odzyskując próg 4000 punktów po tym, jak w sierpniu testował go i tracił już kilkukrotnie.
Za całą tą różnicą stoi jeden sektor. Indeks WIG-Paliwa zyskał 4,5 proc. i był zdecydowanie najmocniejszym subindeksem sesji, a Orlen, który ma w WIG20 jedną z największych wag, rósł o blisko 4,5 do 4,6 proc. i zbliżył się do historycznego rekordu notowań. Mechanizm jest prosty: skokowy wzrost cen ropy poprawia wycenę zapasów i marżę rafineryjną, a rynek dyskontuje to w cenie akcji tego samego dnia. Do tego dochodzi krajowy detal, w którym od wtorku znika limit cenowy z pakietu CPN.
Poza paliwami obraz był już znacznie mniej jednoznaczny. Wyższa od oczekiwań inflacja to dla banków dwie sprzeczne wiadomości naraz: brak obniżek stóp utrzymuje wyższe marże odsetkowe, ale rosnąca rentowność obligacji obniża wycenę portfeli dłużnych. Dla spółek zadłużonych i dla segmentu konsumenckiego perspektywa wyższych stóp przez dłuższy czas jest po prostu zła. Dlatego zwyżka koncentrowała się w WIG20 i właściwie w jednym walorze, a nie rozlała się równomiernie na cały rynek.
Na rynku walutowym reakcja na inflację była podręcznikowa. Złoty umocnił się wobec euro, bo wyższy odczyt oznacza wyższą ścieżkę stóp w Polsce. Tabela kursów średnich NBP nr 168/A/NBP/2026 z 31 sierpnia podała euro po 4,3264 zł wobec 4,3328 zł w piątek, dolara po 3,7314 zł wobec 3,7209 zł, franka szwajcarskiego po 4,6134 zł, a funta po 5,0524 zł. Ruch wobec dolara w drugą stronę tłumaczy się tym, że amerykańska waluta zyskiwała tego dnia globalnie, razem z rentownościami.
Świat: Londyn zamknięty, Frankfurt pod kreską, Wall Street płaci za ropę
Europa weszła w poniedziałek w tryb oszczędny, bo londyńska giełda była zamknięta z powodu święta bankowego, co samo w sobie ścięło płynność. Indeks STOXX 600 tracił rano około 0,1 proc. i znajdował się w okolicach 655,5 pkt, pozostając na kursie na piąty z rzędu miesiąc wzrostów. Najsłabszy był niemiecki DAX ze stratą rzędu 0,7 proc. Jedynym sektorem wyraźnie na plusie była energetyka, zyskująca około 0,6 proc. w ślad za ropą, co jest europejskim odpowiednikiem tego, co widzieliśmy w Warszawie.
Niemcy dostały tego dnia własny odczyt inflacji i wypadł on lepiej, niż się obawiano. Wstępny zharmonizowany wskaźnik HICP za sierpień wyniósł 2,9 proc. rok do roku wobec prognozowanych 3,1 proc., przy 2,8 proc. w lipcu, a w ujęciu miesięcznym 0,2 proc. Inflacja bazowa wyniosła 2,4 proc. Problemem pozostaje energia, droższa o 10,5 proc. rok do roku po 8,3 proc. w lipcu i 3,4 proc. w czerwcu, czyli dokładnie ta sama kategoria, która wywindowała polski odczyt. Dla Europejskiego Banku Centralnego, który zbiera się 10 września, niemieckie dane są argumentem łagodzącym, ale wobec ponad osiemdziesięciu procent szans na podwyżkę wycenianych przez rynek raczej nie zmienią kierunku.
Z Azji przyszła natomiast pierwsza od dawna dobra wiadomość makro. Oficjalny chiński wskaźnik PMI dla przemysłu, publikowany przez Narodowe Biuro Statystyczne, wzrósł w sierpniu do 49,8 pkt z 49,2 pkt w lipcu i wypadł minimalnie powyżej konsensusu 49,7 pkt. To wciąż odczyt poniżej granicy 50 pkt, a więc formalnie kurczenie się aktywności, ale w wyraźnie łagodniejszym tempie. Wskaźnik dla usług i budownictwa utrzymał się na 49,0 pkt. Dla warszawskiego rynku to zmienna numer jeden w cenie miedzi, a więc w wycenie KGHM.
Wall Street handlowała w momencie zamknięcia sesji w Warszawie na minusie, i to szerokim. S&P 500 tracił około 0,45 proc., Dow Jones około 0,60 proc., Nasdaq 0,38 proc., a najmocniej przeceniany był Russell 2000, indeks małych spółek, ze stratą rzędu 1,39 proc. Rozkład tych strat jest istotny: małe spółki są najbardziej wrażliwe na koszt finansowania, więc ich zachowanie jest najczystszym odczytem tego, co rynek myśli o stopach.
A myśli coraz więcej. Według narzędzia FedWatch giełdy CME uczestnicy rynku wyceniali w poniedziałek ponad 60 proc. szans na podwyżkę stóp na posiedzeniu FOMC 16 września, wobec 41,4 proc. tydzień wcześniej. Prezes Fed Kevin Warsh powiedział w piątek w Jackson Hole, że inflacja nie zwalnia i że cel 2 proc. obowiązuje, a poniedziałkowy skok cen ropy dołożył do tego argument, którego nikt nie planował.
Rachunek za to płaci rynek długu. Rentowność amerykańskich dziesięciolatek przekroczyła 4,75 proc., najwyżej od stycznia 2025 roku, dwulatki kończyły piątek na 4,36 proc., a wyprzedaż miała charakter globalny: japońskie obligacje dwuletnie osiągnęły rentowność najwyższą od trzydziestu jeden lat, a niemieckie i francuskie dwulatki znalazły się najwyżej od 2024 roku. Złoto, które w takim otoczeniu powinno rosnąć, spadło do około 4435 do 4444 dolarów za uncję z 4599 dolarów w piątek, bo w starciu premii za wojnę z realnymi rentownościami tym razem wygrały rentowności. Bitcoin utrzymywał się powyżej 77 tys. dolarów.
31 sierpnia zamknął miesiąc trzema liczbami, które ustawiają cały wrzesień. Inflacja CPI wyniosła 3,4 proc. rok do roku wobec konsensusu 3,1 proc. i 3,0 proc. w lipcu, przy paliwach droższych o 24,2 proc. rocznie i żywności tańszej o 0,9 proc.; ekonomiści ING uznali, że obniżka stóp na posiedzeniu Rady 8-9 września jest już niemożliwa, a część z nich przesunęła pierwsze cięcie na przełom pierwszego kwartału 2027 roku. PKB za drugi kwartał zrewidowano w górę do 3,9 proc. rok do roku przy inwestycjach rosnących o 8,4 proc., co odbiera Radzie ostatni argument za łagodzeniem. Amerykańskie uderzenie na wyspę Larak u wejścia do Ormuzu i irańska odpowiedź na bazy w Jordanii podniosły Brent o ponad 2 proc., do przedziału 90 do 92 dolarów, i wywindowały indeks WIG-Paliwa o 4,5 proc. Dzięki Orlenowi WIG20 zamknął się na 4022,92 pkt, o 0,73 proc. wyżej, mimo otwarcia na 3991,76 pkt i mimo spadków w Europie oraz na Wall Street, gdzie rynek wycenia już ponad 60 proc. szans na wrześniową podwyżkę Fedu, a rentowność dziesięciolatek przekroczyła 4,75 proc. Euro kosztowało 4,3264 zł, czyli mniej niż w piątek.
Na co patrzeć dalej
- Ceny na stacjach od 1 września - wygaśnięcie cen maksymalnych z pakietu CPN ma podnieść litr o 60 do 90 groszy. To najbardziej przewidywalny składnik wrześniowej inflacji i pierwszy realny test tego, ile z podwyżki przejmie marża, a ile klient.
- Komunikat Rady Polityki Pieniężnej 9 września - pytaniem nie jest już poziom stopy, tylko to, czy Rada oficjalnie porzuci ścieżkę obniżek i jak daleko w przyszłość przesunie perspektywę pierwszego cięcia.
- Inflacja bazowa za sierpień - poznamy ją w połowie września, a więc po decyzji. Odczyt powyżej 3,5 proc. oznaczałby, że problem nie ogranicza się do paliw.
- Rentowność polskich dziesięciolatek wobec progu 6 proc. - nakładają się na nią inflacja i projekt budżetu z potrzebami pożyczkowymi brutto rzędu 565 mld zł. Trwałe utrzymanie się powyżej tego poziomu podnosi koszt obsługi długu w każdym kolejnym przetargu.
- Brent w przedziale 90 do 92 dolarów - kluczowe będzie, czy wymiana ciosów z 30 i 31 sierpnia była epizodem, czy początkiem nowej rundy. Każde kolejne uderzenie w rejonie Ormuzu przekłada się na polską inflację z opóźnieniem dwóch do trzech tygodni.
- Kurs akcji Orlenu przy rekordzie - spółka zyskuje na drożejącej ropie i na zniesieniu limitu cenowego naraz. Pytaniem jest, czy przy tak silnym ruchu nie pojawi się presja polityczna na marże detaliczne.
- Payrolls w piątek 4 września o 14:30 - konsensus mieści się w przedziale 75 do 110 tys. nowych miejsc pracy, a stopa bezrobocia prognozowana jest na 4,2 do 4,3 proc. To ostatni duży odczyt przed posiedzeniem Fedu 16 września.
- Wskaźniki PMI dla przemysłu Polski i strefy euro we wtorek - po chińskim odbiciu do 49,8 pkt europejskie odczyty pokażą, czy poprawa w globalnym przetwórstwie jest szersza, czy tylko chińska.
- Wstępny odczyt inflacji w strefie euro - niemieckie 2,9 proc. było niższe od prognoz. Jeśli dane dla całej strefy potwierdzą ten obraz, dyskusja przed posiedzeniem EBC 10 września stanie się mniej jednoznaczna, niż wskazują dzisiejsze wyceny.
- Zachowanie złota przy 4450 dolarach - poniedziałkowy spadek mimo eskalacji wojennej pokazuje, że o cenie kruszcu decydują teraz realne rentowności, a nie nagłówki. To sygnał także dla rynku akcji.
Tekst opisuje sytuację na dzień 31 sierpnia 2026 roku. Dane o zamknięciu sesji dotyczą Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie; notowania z Wall Street podajemy z trwającej jeszcze sesji w momencie zamknięcia rynku w Warszawie, więc mogą się one różnić od poziomów zamknięcia. Odczyty GUS o inflacji mają charakter szybkiego szacunku i mogą zostać skorygowane w pełnej publikacji w połowie września. Ceny ropy, złota i kryptowalut są odczytami śróddziennymi, poszczególne serwisy podają je z różnych momentów dnia i z różnych rynków, dlatego przy części z nich podajemy przedziały zamiast pojedynczych wartości. Prawdopodobieństwa decyzji banków centralnych pochodzą z rynków terminowych i zmieniają się w ciągu dnia. Informacje o uderzeniach w rejonie Cieśniny Ormuz i o odpowiedzi strony irańskiej podajemy za komunikatami stron oraz relacjami agencyjnymi z 30 i 31 sierpnia. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.