Dzień na rynku, 1 września 2026: koniec pakietu CPN podnosi paliwo o złotówkę, Orlen bije rekord 160,10 zł, a polski przemysł spada do 48,3 punktu
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 01.09.2026
- Czytanie
- 12 min
- Dział
- Rynki
W skrócie
Pierwsza wrześniowa sesja zaczęła się od dwóch rekordów i skończyła pod kreską. Wygaśnięcie pakietu CPN i powrót 23-procentowego VAT podniosły ceny na stacjach o około złotówkę na litrze, Orlen ustanowił historyczny szczyt 160,10 zł i wycenę 185,87 mld zł, a WIG20 mimo to zamknął się na 4003,94 pkt, o 0,47 proc. niżej. W tle wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu spadł do 48,3 pkt, podczas gdy w strefie euro wzrósł do 52,7 pkt, a inflacja w strefie euro sięgnęła 3,3 proc., najwyżej od trzech lat.
Spółki z tego wpisu: Bank Pekao KUPUJ 58, Orlen TRZYMAJ 53, KGHM SPRZEDAJ 44 i 4 inne
Wrzesień zaczął się od dnia, w którym wszystko układało się w jedną historię: ropa. Kierowcy zobaczyli ją rano na dystrybutorach, akcjonariusze Orlenu w tabeli notowań, ekonomiści w odczycie inflacji ze strefy euro, a inwestorzy na rynku długu w rentownościach, które nie chcą zejść niżej. Paradoks pierwszej wrześniowej sesji polega na tym, że rekord największej spółki indeksu i tak nie wystarczył, żeby warszawski parkiet zamknął się na plusie. A najważniejsza liczba dnia dla polskiej gospodarki nie miała z ropą nic wspólnego i brzmiała 48,3.
Stacje: złotówka na litrze i cennik hurtowy, którego nikt nie opublikował
Od wtorku 1 września nie obowiązują już maksymalne ceny detalicznej sprzedaży paliw, a stawka VAT na benzynę i olej napędowy wróciła do 23 proc. To ostatni, najbardziej odczuwalny element tak zwanego pakietu CPN, który wygasał etapami przez całe lato: najpierw akcyza, potem obniżona stawka podatku, wreszcie limit ceny na pylonie.
Skala zmiany jest łatwa do zmierzenia, bo punkt odniesienia był urzędowy. W ostatnim okresie obowiązywania pakietu, od 29 do 31 sierpnia, cena maksymalna benzyny Pb95 wynosiła 6,64 zł za litr, Pb98 kosztowała 7,46 zł, a olej napędowy 7,31 zł. We wtorek rano na jednej z warszawskich stacji Orlenu Pb95 kosztowała już około 7,64 zł, a diesel 8,39 zł. Serwisy monitorujące rynek podawały jako typowe poziomy dnia 7,52 zł za litr Pb95 i 8,20 zł za litr oleju napędowego. Różnica wobec poniedziałku sięga więc na części stacji złotówki na litrze, a przy dieslu bywa i większa.
Do tego doszedł drobiazg, który mówi o dniu więcej niż same ceny. Orlen po północy nie opublikował nowego cennika hurtowego, przez co obowiązywały stawki z soboty. W praktyce oznaczało to zamrożenie hurtu w dniu, w którym detal skoczył o kilkanaście procent, a na części stacji brakowało paliwa po weekendowym szturmie kierowców. Nie jest to jednak trwała ulga: notowania oleju napędowego w portach ARA były najwyższe od kwietnia, Brent kosztuje ponad 90 dolarów, a dolar w tabeli NBP podrożał. Wszystkie te elementy trafią do kolejnych edycji cennika, tyle że z opóźnieniem kilku dni.
Dla statystyki wniosek jest prosty. Sierpniowa inflacja w Polsce wyniosła 3,4 proc. rok do roku i była wyższa od prognoz o trzy dziesiąte punktu, a paliwa były wtedy droższe o 24,2 proc. rocznie. Wrześniowy odczyt, który poznamy na przełomie miesiąca, będzie zawierał efekt, którego w sierpniu jeszcze nie było. Rada Polityki Pieniężnej zbiera się 8 i 9 września, decyzję ogłosi w środę 9 września, a konferencja prezesa NBP zaplanowana jest na czwartek 10 września. Stopa referencyjna wynosi 3,75 proc. i po poniedziałkowych danych rynek nie wycenia już żadnej realnej szansy na jej obniżkę.
Orlen z rekordem: 160,10 zł i pakiet państwa najdroższy w historii
Spółka, która na tym wszystkim zarabia, siedzi w WIG20 z jedną z największych wag. Akcje Orlenu wystrzeliły tuż po otwarciu o około 4 proc. i ustanowiły historyczny rekord na poziomie 160,10 zł. Przy tej cenie kapitalizacja koncernu sięgnęła 185,87 mld zł, czyli blisko 49,9 mld dolarów. Godzinę wcześniej kurs przebijał 156 zł, poziom, który jeszcze w lipcu był szczytem wszech czasów.
To rekord z podwójnym dnem, i to w dobrym sensie. Skarb Państwa ma w Orlenie 49,9 proc. akcji, więc wtorkowa wycena uczyniła państwowy pakiet najdroższym w historii spółki. Budżet, który przez trzy kwartały dopłacał do niższych cen paliw, tego samego dnia zobaczył, ile jest wart jego udział w firmie, która na wyższych cenach zarabia. Ta symetria nie jest przypadkowa: to ten sam mechanizm widziany z dwóch stron bilansu.
Fundamenty zwyżki są policzalne. Rosnąca cena ropy podnosi wycenę zapasów, marża rafineryjna w Europie jest wysoka, notowania diesla w ARA najwyższe od kwietnia, a od wtorku znika krajowy limit cenowy, który ograniczał marżę detaliczną. Ryzyko jest równie oczywiste i ma naturę polityczną: przy złotówce podwyżki na litrze i rekordzie kursu pytanie o marże detaliczne pojawi się w debacie publicznej szybciej niż wyniki za trzeci kwartał.
GPW: rekord jednej spółki to za mało, WIG20 kończy na 4003,94 pkt
Sesja zaczęła się mocno. WIG20 sięgnął poniedziałkowych maksimów i zmierzał w stronę 4050 pkt, ale w ciągu niecałej godziny zrobił się czerwony. Dołek wypadł około południa, ze stratą rzędu 1,5 proc., po czym w kolejnych godzinach indeks odrobił mniej więcej punkt procentowy. Zamknięcie wypadło na 4003,94 pkt, o 0,47 proc. niżej niż w poniedziałek. Próg 4000 punktów został obroniony, ale różnicą kilku punktów.
Rozkład sił w indeksie tłumaczy, dlaczego rekord Orlenu nie wystarczył. Zielonymi wyspami wśród dużych spółek były w zasadzie tylko paliwa i Dino Polska. Po drugiej stronie stanął Pekao ze stratą rzędu 2,4 proc., a jeszcze mocniej traciły KGHM, Grupa Kęty i Allegro. Część przecen była reakcją na opublikowane wyniki finansowe, część wynikała z rynku surowców: miedź na londyńskiej giełdzie metali podeszła w ostatnich dniach pod rekordowe 14 400 dolarów za tonę i przy tym poziomie zaczęła się korekta, która natychmiast uderzyła w kurs KGHM.
Warto zauważyć strukturalną zmianę, którą ta sesja pokazuje w czystej postaci. Przez pierwsze półrocze warszawski parkiet ciągnęły banki i to one odpowiadały za większość tegorocznej zwyżki. Teraz o wyniku dnia decydują ceny surowców: ropa podnosi Orlen, miedź obniża KGHM, a sektor bankowy przestał być motorem, bo perspektywa braku obniżek stóp jest już w cenach, a rosnąca rentowność obligacji obciąża wyceny portfeli dłużnych. Indeks stał się bardziej surowcowy, a więc i bardziej zmienny.
Na rynku walutowym złoty oddał część poniedziałkowego umocnienia. Tabela kursów średnich NBP nr 169/A/NBP/2026 z 1 września podała euro po 4,3328 zł wobec 4,3264 zł dzień wcześniej, dolara po 3,7371 zł wobec 3,7314 zł, franka szwajcarskiego po 4,6130 zł, a funta po 5,0605 zł. Rentowność polskich obligacji dziesięcioletnich pozostawała powyżej 6 proc., a więc na poziomach najwyższych od maja, pod podwójną presją inflacji i potrzeb pożyczkowych zapisanych w projekcie budżetu na 2027 rok.
PMI 48,3: polski przemysł odjeżdża od strefy euro w złą stronę
Najważniejsza krajowa liczba dnia przeszła w cieniu stacji benzynowych. Wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu spadł w sierpniu do 48,3 pkt z 49,0 pkt w lipcu. To już dwudziesty ósmy miesiąc z rzędu poniżej neutralnego progu 50 punktów, a więc ponad dwa lata nieprzerwanego pogarszania się warunków w przetwórstwie.
Szczegóły są gorsze niż sam nagłówek. Produkcja i nowe zamówienia spadały szybciej niż miesiąc wcześniej, firmy ponownie redukowały zatrudnienie, a presja kosztowa rosła, bo opóźnienia w łańcuchach dostaw były najdłuższe od ponad czterech lat. To ostatnie jest bezpośrednim skutkiem sytuacji wokół Cieśniny Ormuz i przekierowania części frachtu: koszt transportu i czas dostawy wracają do statystyk jako czynnik inflacyjny, dokładnie tak jak w latach 2021 i 2022. Jedyną jasną stroną raportu były oczekiwania na najbliższe dwanaście miesięcy, które się poprawiły.
Kontrast z resztą kontynentu jest uderzający. Wskaźnik PMI dla przemysłu strefy euro wyniósł w sierpniu 52,7 pkt wobec 51,9 pkt w lipcu i był najwyższy od maja 2022 roku, a więc od 51 miesięcy. Subindeks produkcji sięgnął 53,3 pkt, nowe zamówienia rosły najszybciej od początku 2022 roku, a eksport zwiększył się dopiero drugi raz w ciągu czterech i pół roku, przy czym najmocniej w Austrii, Niemczech i Holandii. Innymi słowy: strefa euro ma ożywienie w przemyśle, a Polska go nie ma.
Dla Rady Polityki Pieniężnej to niewygodna kombinacja. Gospodarka jako całość rośnie szybko, bo PKB za drugi kwartał zrewidowano w górę do 3,9 proc. przy inwestycjach rosnących o 8,4 proc., ale wzrost ten opiera się na popycie krajowym, inwestycjach publicznych i usługach, a nie na przemyśle. Przetwórstwo tkwi w recesji już trzeci rok, tyle że jego udział w tworzeniu wartości dodanej maleje, więc nie widać tego w danych zbiorczych. Argument o schłodzeniu gospodarki nie przejdzie przy inflacji 3,4 proc., a argument o mocnym przemyśle nie przejdzie przy PMI 48,3. Rada dostanie 9 września dane, które nie wspierają żadnego prostego komunikatu.
Strefa euro: inflacja 3,3 proc. i decyzja EBC praktycznie przesądzona
Eurostat podał we wtorek wstępny odczyt zharmonizowanego wskaźnika cen za sierpień i wypadł on wysoko: 3,3 proc. rok do roku wobec 2,9 proc. w lipcu. To najwyższa wartość od września 2023 roku, czyli od blisko trzech lat. Wzrost nie jest niespodzianką co do kierunku, ale jest niespodzianką co do tempa, bo w ciągu jednego miesiąca wskaźnik podskoczył o cztery dziesiąte punktu.
Za całą różnicę odpowiada jedna kategoria. Ceny energii były w sierpniu o 14,3 proc. wyższe niż rok wcześniej, co jest bezpośrednim rachunkiem za wznowienie działań zbrojnych na Bliskim Wschodzie i za drożejącą ropę. Usługi podrożały o 3,0 proc., towary przemysłowe inne niż energetyczne o 1,2 proc., a żywność wraz z alkoholem i tytoniem również o 1,2 proc. Inflacja bazowa, czyli odczyt po wyłączeniu żywności, energii, alkoholu i tytoniu, obniżyła się do 2,4 proc. z 2,5 proc.
Ta ostatnia liczba jest jedynym argumentem dla gołębi w Radzie Prezesów Europejskiego Banku Centralnego i argumentem słabym. Bank zbiera się 10 września, rynek wycenia podwyżkę stopy depozytowej z 2,25 do 2,50 proc. jako scenariusz niemal pewny, a odczyt 3,3 proc. przy energii drożejącej dwucyfrowo tego nie zmienia. Bazowa schodząca o jedną dziesiątą punktu mówi, że presja nie rozlała się jeszcze szeroko na gospodarkę, ale bank centralny, który podnosi stopy w reakcji na szok naftowy, robi to właśnie po to, żeby się nie rozlała.
Dla Polski wynika z tego rzecz praktyczna. 10 września to ten sam dzień, w którym prezes NBP będzie tłumaczył, dlaczego stopy w Polsce zostają bez zmian. Dwa banki centralne po dwóch stronach tej samej granicy zrobią wtedy dwie różne rzeczy z tego samego powodu, a różnicę w tempie zacieśniania wyceni kurs złotego. Wtorkowe osłabienie do euro pokazuje, w którą stronę rynek na razie się przechyla.
Świat: ropa nad 91 dolarów, złoto najniżej od trzech tygodni, Wall Street pod kreską
Brent podrożał we wtorek do około 91,28 dolara za baryłkę, o 0,87 proc. wyżej niż dzień wcześniej, a WTI kosztowała blisko 86,3 dolara. Rynek nadal wycenia skutki niedzielnego amerykańskiego uderzenia na wyrzutnie na irańskiej wyspie Larak u wejścia do Cieśniny Ormuz oraz irańskiej odpowiedzi na bazy w Jordanii. Sierpniowa narracja o nadchodzącej nadpodaży, oparta na rozmowach Iranu z Omanem o wznowieniu żeglugi, na wenezuelskim porozumieniu z Waszyngtonem i na wygasających cięciach OPEC plus, została odsunięta na drugi plan.
Ze Stanów Zjednoczonych przyszedł we wtorek własny odczyt przemysłowy i był mocny, choć słabszy niż miesiąc wcześniej. Wskaźnik ISM dla przetwórstwa wyniósł w sierpniu 54,6 proc. wobec 55,6 proc. w lipcu, co oznacza ósmy z rzędu miesiąc ekspansji i dwudziesty drugi miesiąc wzrostu całej gospodarki. Subindeks nowych zamówień spadł do 53,7 proc. z 56,7 proc. Dla Fedu to dane, które nie dają powodu do łagodzenia, a przy drożejącej energii wręcz przeciwnie.
Rynek terminowy natychmiast to policzył. Według narzędzia FedWatch giełdy CME prawdopodobieństwo podwyżki stóp o 25 punktów bazowych na posiedzeniu 16 września wzrosło do około 66 proc., wobec 61,4 proc. dzień wcześniej i około 41 proc. przed tygodniem. Docelowy przedział wynosiłby wtedy 3,75 do 4,00 proc. Scenariusz obniżki zniknął z wycen całkowicie, a wariant ruchu o 50 punktów bazowych spadł do zera. Prezes Fed Kevin Warsh powtarza od Jackson Hole, że komitet ma w sprawie cen wciąż pracę do wykonania.
Na rynku długu rentowność amerykańskich dziesięciolatek sięgała 4,78 proc., najwyżej od stycznia 2025 roku, a trzydziestolatki dochodziły do 5,26 proc., czyli w okolice wieloletnich szczytów. Warto pamiętać, że od 9 września Departament Skarbu co najmniej podwaja skalę operacji odkupu długu z długiego końca krzywej, z 2 do co najmniej 4 mld dolarów na operację. Zapowiedź tego kroku z 19 sierpnia ścięła wtedy rentowność trzydziestolatek o blisko dziesięć punktów bazowych w kilkadziesiąt minut. Wrześniowe operacje będą pierwszym testem, czy mechanizm działa też wtedy, gdy w tle drożeje ropa.
Złoto zachowało się w tym otoczeniu tak, jak każe podręcznik, i to podręcznik o realnych rentownościach, a nie o premii za wojnę. Kruszec potaniał o ponad 1 proc., do przedziału mniej więcej 4350 do 4375 dolarów za uncję, najniżej od 19 sierpnia, mimo eskalacji w rejonie Ormuz. Bitcoin poruszał się w okolicach 79 tys. dolarów, wyżej niż dzień wcześniej. Wall Street handlowała po południu na minusie: S&P 500 tracił około 0,7 proc., Nasdaq około 1,4 proc., a Dow Jones około 0,5 proc. Wyraźnie słabsze zachowanie indeksu spółek technologicznych przy rosnących rentownościach jest najczystszym sygnałem, że rynek przecenia dziś nie zyski, tylko stopę dyskontową.
1 września ustawił wrzesień w trzech ruchach. Wygaśnięcie pakietu CPN i powrót 23-procentowego VAT podniosły ceny na stacjach z maksymalnych 6,64 zł za litr Pb95 i 7,31 zł za litr oleju napędowego do około 7,52 do 7,64 zł oraz 8,20 do 8,39 zł, czyli o mniej więcej złotówkę, przy czym Orlen nie opublikował nowego cennika hurtowego i utrzymał stawki sobotnie. Akcje Orlenu ustanowiły historyczny rekord 160,10 zł i wycenę 185,87 mld zł, blisko 49,9 mld dolarów, co uczyniło 49,9-procentowy pakiet Skarbu Państwa najdroższym w dziejach spółki. Mimo to WIG20 zamknął się na 4003,94 pkt, o 0,47 proc. niżej, bo Pekao traciło 2,4 proc., a KGHM, Grupa Kęty i Allegro jeszcze więcej. Wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu spadł do 48,3 pkt, dwudziesty ósmy miesiąc poniżej progu 50, podczas gdy w strefie euro wzrósł do 52,7 pkt, najwyżej od 51 miesięcy. Inflacja HICP w strefie euro sięgnęła 3,3 proc. rok do roku przy energii droższej o 14,3 proc., co przesądza decyzję EBC z 10 września. Brent kosztował 91,28 dolara, złoto spadło do 4350 do 4375 dolarów, a rynek wycenia już około 66 proc. szans na wrześniową podwyżkę stóp w Stanach Zjednoczonych. Euro w tabeli NBP kosztowało 4,3328 zł.
Na co patrzeć dalej
- Pierwszy nowy cennik hurtowy Orlenu - wtorkowe zamrożenie stawek z soboty jest przesunięciem, nie ulgą. Kolejna edycja pokaże, ile z Brentu po 91 dolarów i z najdroższego od kwietnia diesla w ARA trafi w hurt, a stamtąd na pylony w drugim tygodniu września.
- Decyzja Rady Polityki Pieniężnej 9 września i konferencja 10 września - poziom stopy 3,75 proc. jest już przesądzony, pytaniem pozostaje, czy Rada oficjalnie porzuci ścieżkę obniżek i jak skomentuje PMI na poziomie 48,3 pkt przy inflacji 3,4 proc.
- Posiedzenie Europejskiego Banku Centralnego 10 września - inflacja 3,3 proc. przy bazowej schodzącej do 2,4 proc. daje bankowi wybór między reakcją na szok energetyczny a cierpliwością. Rynek wycenia podwyżkę do 2,50 proc., więc niespodzianką byłby dopiero brak ruchu.
- Payrolls w piątek 4 września o 14:30 - konsensus mieści się w przedziale 75 do 110 tys. nowych miejsc pracy przy bezrobociu 4,2 do 4,3 proc. To ostatni duży odczyt przed posiedzeniem Fedu 16 września i najprostszy sposób, żeby wycenione 66 proc. szans na podwyżkę przesunęło się w którąkolwiek stronę.
- Operacje odkupu długu przez Departament Skarbu od 9 września - skala rośnie z 2 do co najmniej 4 mld dolarów na operację. Jeśli rentowność trzydziestolatek nie zejdzie trwale poniżej 5,2 proc., rynek uzna, że problemem jest podaż długu, a nie płynność.
- Miedź przy 14 400 dolarach za tonę - korekta z rekordowego poziomu wystarczyła, żeby KGHM ciągnął WIG20 w dół. Przy tak surowcowym indeksie zachowanie metalu jest dziś dla Warszawy równie ważne jak zachowanie ropy.
- Kurs Orlenu po rekordzie 160,10 zł - spółka zyskuje jednocześnie na drożejącej ropie i na zniesieniu limitu cenowego. Ryzykiem nie jest już rynek, tylko debata o marżach detalicznych, która przy złotówce podwyżki na litrze zacznie się szybko.
- Wrześniowy odczyt inflacji w Polsce - poznamy go na przełomie września i października i będzie to pierwszy pomiar zawierający pełny efekt końca pakietu CPN. Sierpniowe 3,4 proc. nie jest szczytem tego cyklu.
- Opóźnienia w łańcuchach dostaw - raport PMI mówi o najdłuższych od ponad czterech lat. To wskaźnik wyprzedzający dla kosztów w przetwórstwie, a więc dla inflacji bazowej w czwartym kwartale.
- Rozbieżność PMI Polska kontra strefa euro - 48,3 wobec 52,7 punktu to najszersza luka od miesięcy. Jeśli utrzyma się we wrześniu, będzie oznaczać, że europejskie ożywienie w przemyśle omija polskich poddostawców, a to problem strukturalny, nie cykliczny.
Tekst opisuje sytuację na dzień 1 września 2026 roku. Dane o zamknięciu sesji dotyczą Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie; notowania z Wall Street podajemy z trwającej jeszcze sesji w momencie zamknięcia rynku w Warszawie, więc mogą się one różnić od poziomów zamknięcia. Odczyt inflacji w strefie euro ma charakter wstępnego szacunku Eurostatu i może zostać skorygowany w pełnej publikacji w połowie września. Ceny detaliczne paliw różnią się między stacjami i miastami, dlatego podajemy przedziały oraz przykładowe odczyty z konkretnych punktów sprzedaży z rana 1 września. Ceny ropy, miedzi, złota i kryptowalut są odczytami śróddziennymi, poszczególne serwisy podają je z różnych momentów dnia i z różnych rynków. Prawdopodobieństwa decyzji banków centralnych pochodzą z rynków terminowych i zmieniają się w ciągu dnia. Informacje o uderzeniach w rejonie Cieśniny Ormuz podajemy za komunikatami stron oraz relacjami agencyjnymi z 30 i 31 sierpnia. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.