Dzień na rynku, 24 września 2026: Orlen kończy giełdową historię Energi, a Warszawa oparła się przecenie z Wall Street
- Autor
- Redakcja iqrynku
- Opublikowano
- Opisuje sesję
- 24.09.2026
- Czytanie
- 12 min
- Dział
- Rynki
W skrócie
Orlen ogłosił zamiar przymusowego wykupu akcji Energi po 27,60 złotego, czyli o 38 procent powyżej środowego zamknięcia. Koncern ma 95,24 procent akcji, mniejszość trzyma 32,8 miliona walorów, a rachunek wyniesie około 907 milionów złotych. Na GPW sesja zaczęła się spadkiem o 0,8 procent, a skończyła wzrostem: WIG20 zamknął się na 4192,90 punktu, wyżej o 0,15 procent, mimo że Wall Street traciła, a rentowność amerykańskich dziesięciolatek poszła do 5,11 procent.
Spółki z tego wpisu: Orlen TRZYMAJ 53, KGHM SPRZEDAJ 44, Allegro TRZYMAJ 51 i 5 innych
Czwartek 24 września przyniósł w Warszawie dwie rzeczy naraz i obie były nieoczywiste. Pierwsza to komunikat, który zamyka historię trwającą od 2020 roku: Orlen zapowiedział przymusowy wykup akcji Energi od wszystkich pozostałych akcjonariuszy. Druga to sama sesja, która zaczęła się od zjazdu o 0,8 procent w ślad za nocną przeceną na świecie, a skończyła się na plusie, choć tło zagraniczne przez cały dzień było wyraźnie niesprzyjające.
Te dwa wątki nie mają ze sobą nic wspólnego poza datą, ale razem dobrze opisują, w jakim miejscu jest teraz polski rynek. Z jednej strony dużą część uwagi zajmują procesy właścicielskie i korporacyjne, a nie makroekonomia. Z drugiej - Warszawa po raz kolejny we wrześniu zachowała się mocniej niż rynki bazowe, mimo że tydzień wcześniej straciła rating A2.
Orlen wyciska mniejszość z Energi po 27,60 złotego
Najważniejszy komunikat dnia przyszedł z Płocka. Zarząd i rada nadzorcza Orlenu zgodziły się na przeprowadzenie przymusowego wykupu akcji Energa S.A., obejmującego walory należące do wszystkich pozostałych akcjonariuszy spółki. Cena została ustalona na 27,60 złotego za akcję i jest zgodna z wartością godziwą wyznaczoną przez firmę audytorską. Ogłoszenie wykupu nastąpi 30 września 2026 roku.
Skala operacji wynika z aktualnej struktury akcjonariatu. Orlen ma 95,24 procent akcji Energi, co daje 96,06 procent głosów na walnym zgromadzeniu. Po drugiej stronie zostaje 32,8 miliona akcji w rękach inwestorów mniejszościowych. Przy cenie 27,60 złotego daje to rachunek na poziomie około 907 milionów złotych.
Najciekawsza liczba w tym komunikacie to jednak premia. Na zamknięciu sesji 23 września za akcję Energi płacono 20,00 złotego. Cena wykupu leży więc około 38 procent powyżej ostatniego kursu rynkowego. To bardzo nietypowe. W typowym wezwaniu premia sięga kilkunastu procent, a w przymusowym wykupie bywa symboliczna, bo akcjonariusz i tak nie ma wyboru. Tutaj wycena audytora rozjechała się z notowaniami giełdowymi o blisko dwie piąte i to właśnie ta różnica mówi najwięcej o tym, jak rynek wyceniał spółkę, w której jeden podmiot kontroluje ponad 95 procent głosów.
Warto też odnotować, czym Energa jest w praktyce, bo w cieniu Orlenu łatwo o tym zapomnieć. To trzeci największy operator systemu dystrybucyjnego w Polsce pod względem ilości dostarczanej energii i trzeci największy sprzedawca energii elektrycznej do odbiorców końcowych. Mówimy więc nie o spółce portfelowej, tylko o jednym z filarów krajowej dystrybucji prądu, który właśnie przestaje mieć jakąkolwiek reprezentację akcjonariatu spoza grupy.
Sześć lat sporu, który skończył się bez uchwały walnego zgromadzenia
Ten wykup jest finałem historii, która ciągnęła się przez sześć lat i po drodze przeszła przez dwie instancje sądowe. Orlen przejął Energę w 2020 roku. Jeszcze tego samego roku, 29 października 2020, nadzwyczajne walne zgromadzenie Energi podjęło uchwałę o wycofaniu akcji z obrotu na rynku regulowanym. Uchwałę zaskarżyły dwie grupy inwestorów mniejszościowych.
Wynik tych postępowań był dla Orlenu niekorzystny. W 2022 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku uchylił uchwałę o wycofaniu akcji Energi z giełdy, a w 2024 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację. W uzasadnieniu pojawiło się stwierdzenie, że koncern podjął celowe działania na szkodę akcjonariuszy mniejszościowych, a inwestycje realizowane przez spółkę były niezgodne z rachunkiem ekonomicznym i opierały się na decyzjach politycznych korzystnych dla państwa, lecz niekorzystnych dla mniejszości. Po tym rozstrzygnięciu wniosek o delisting został wycofany.
Różnica między tamtą ścieżką a obecną jest czysto prawna, ale rozstrzygająca. Delisting wymagał uchwały walnego zgromadzenia, którą można było zaskarżyć. Przymusowy wykup po przekroczeniu progu 95 procent to instytucja innego rodzaju: nie potrzebuje uchwały, więc nie ma czego zaskarżać w trybie, który sześć lat temu zadziałał. Spór, którego nie dało się wygrać jedną drogą, został rozwiązany drugą, po tym jak koncern dokupił akcje i przeszedł próg.
Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych od lat zajmowało w tej sprawie stanowisko zasadnicze: zanim dojdzie do wyciśnięcia akcjonariuszy Energi, należałoby najpierw zmienić przepisy o przymusowych wykupach, bo obecna konstrukcja pozwala kontrolującemu akcjonariuszowi domknąć sprawę niezależnie od tego, jak sądy oceniły jego wcześniejsze działania. Ta dyskusja nie zakończyła się rozstrzygnięciem legislacyjnym i 30 września zderzy się z faktem dokonanym.
Warszawa: otwarcie minus 0,8 procent, zamknięcie na plusie
Sesja w Warszawie miała przebieg dokładnie odwrotny do środowej. W środę indeks zaczął spokojnie i zjechał po danych zza oceanu. W czwartek WIG20 otworzył się spadkiem o 0,8 procent, odrabiając nocną przecenę z rynków światowych, po czym jeszcze w pierwszej godzinie handlu wyszedł nad kreskę. Kolejne godziny były nerwowe, a indeks krążył wokół środowego zamknięcia, ale kierunek już się nie zmienił.
Na koniec dnia WIG20 wyniósł 4192,90 punktu i zyskał 0,15 procent. To niewiele, ale w kontekście dnia, w którym Stoxx Europe 600 tracił, a kontrakty amerykańskie schodziły w dół, jest to wynik zauważalny. W południe obraz wyglądał jeszcze gorzej: około godziny 12:25 WIG20 był pod kreską o mniej więcej 0,1 procent w okolicy 4200 punktów, mWIG40 tracił blisko 0,8 procent, a sWIG80 około 0,3 procent. Średnie i małe spółki były więc przez większą część dnia wyraźnie słabsze od blue chipów.
Skład tego wzrostu jest pouczający. Indeks trzymały przede wszystkim Allegro i banki. Po drugiej stronie tabeli znalazły się Modivo, PGE, Dino Polska i KGHM. Układ jest więc taki sam jak w środę, tylko z przeciwnym znakiem dla całości: broni się to, co zarabia na wysokich stopach procentowych, a ciążą spółki surowcowe, energetyka i konsumpcja. Przy dziesięciolatkach amerykańskich powyżej pięciu procent i polskich w okolicy 6,4 procent sektor bankowy jest w tej chwili naturalnym schronieniem kapitału na GPW, bo wyższe stopy oznaczają dla niego wprost wyższą marżę odsetkową.
Z technicznego punktu widzenia czwartek był też testem. W środę indeks przebił wsparcie w postaci sierpniowych szczytów, a w czwartek walczył o powrót ponad ten poziom i zdołał go obronić. Dla rynku, który w poniedziałek dotykał historycznego rekordu, a w środę zszedł poniżej lokalnego wsparcia, utrzymanie się w tym rejonie ma większe znaczenie niż sam rozmiar czwartkowego wzrostu.
Kęty i Ifo: dwa odczyty lepsze, niż wyglądał ten dzień
Z krajowych spółek najkonkretniejszy materiał dała Grupa Kęty, publikując wstępne szacunki za trzeci kwartał. Przychody wyniosły około 1615 milionów złotych wobec 1447 milionów złotych rok wcześniej i konsensusu na poziomie 1566,8 miliona złotych. EBITDA sięgnęła 325 milionów złotych przy oczekiwaniach 325,5 miliona złotych i wyniku 295 milionów złotych przed rokiem. Zysk netto wyniósł 201 milionów złotych wobec konsensusu 199,8 miliona złotych i 176 milionów złotych rok wcześniej.
To są wyniki idealnie zgodne z oczekiwaniami analityków, co samo w sobie jest informacją: nie ma tu ani pozytywnej, ani negatywnej niespodzianki. Ciekawsze jest źródło poprawy. Średnie ceny aluminium wyrażone w złotych były o 26 procent wyższe rok do roku, a wykorzystanie mocy produkcyjnych grupy utrzymuje się na poziomie około 85 do 88 procent w zależności od segmentu. Dług netto na koniec kwartału szacowany jest na około 1180 milionów złotych. Wzrost przychodów o 11,6 procent rok do roku przy dwudziestosześcioprocentowym wzroście cen surowca oznacza, że wolumenowo spółka rosła umiarkowanie, a rachunek podbił przede wszystkim surowiec.
Z zagranicy przyszedł odczyt, który w innym tygodniu byłby tematem numer jeden. Niemiecki indeks Ifo wzrósł we wrześniu do 89,9 punktu z 88,8 punktu w sierpniu, przy konsensusie na poziomie 89,0 punktu. Jest to piąty wzrost z rzędu i najwyższy poziom od ponad trzech lat, a firmy lepiej oceniały bieżącą sytuację biznesową. W połączeniu ze środowym skokiem niemieckiego PMI dla przemysłu do 54,1 punktu układa się z tego spójny obraz: niemiecka gospodarka rzeczywiście wychodzi z wieloletniego dołka, i to nie w pojedynczym odczycie, tylko w serii.
Dla Warszawy ma to znaczenie bezpośrednie, bo Niemcy pozostają najważniejszym partnerem handlowym Polski, a polski przemysł jest mocno wpięty w tamtejsze łańcuchy dostaw. Problem w tym, że w obecnym układzie dobre dane z gospodarki działają na rynki akcji tak samo jak w środę, czyli poprzez oczekiwania wobec banków centralnych, a nie poprzez prognozy zysków spółek.
Szczyt Trump-Xi: dwa miesiące zawieszenia broni i kanał do spraw sztucznej inteligencji
Wydarzeniem politycznym dnia był szczyt w Białym Domu. Xi Jinping przyleciał do Waszyngtonu na pierwszą od ponad dekady wizytę chińskiego przywódcy w stolicy Stanów Zjednoczonych i był to drugi w tym roku szczyt obu przywódców. Na stole leżały handel, cła, sztuczna inteligencja, Tajwan oraz wojna z Iranem, czyli praktycznie cała lista punktów spornych między oboma mocarstwami.
Konkret finansowy był jeden i to on interesował rynki. Sekretarz skarbu Scott Bessent ogłosił dwumiesięczne przedłużenie rozejmu handlowego, który miał wygasnąć w listopadzie. Poza tym obie strony mówią o celu nazywanym trzydzieści na trzydzieści: każda ze stron miałaby znieść istniejące cła na towary importowane o wartości 30 miliardów dolarów. Uzgodniono też utworzenie mechanizmu dialogu poświęconego sztucznej inteligencji, a strona amerykańska zaproponowała system wzajemnego powiadamiania o incydentach związanych ze sztuczną inteligencją, które mogłyby mieć wpływ na bezpieczeństwo narodowe.
Oceny analityków były przy tym wyjątkowo zgodne i wyjątkowo chłodne: szczyt kończy się bez przełomu i bez wielkiego resetu w relacjach amerykańsko-chińskich. Półprzewodniki, sztuczna inteligencja, metale ziem rzadkich, Tajwan i bezpieczeństwo pozostają obszarami, w których interesy Waszyngtonu i Pekinu są sprzeczne w sposób strukturalny, a nie negocjacyjny. Obie strony kupiły więc dwa miesiące przewidywalności dla przedsiębiorstw i tyle.
Z punktu widzenia rynku to nie jest mało. Rozejm, który wygasa w listopadzie, oznaczałby powrót tematu ceł dokładnie w okresie publikacji wyników za trzeci kwartał i planowania budżetów na kolejny rok. Przesunięcie tego terminu o dwa miesiące zdejmuje ze stołu jedno konkretne ryzyko w konkretnym momencie. Nie zmienia natomiast niczego w kwestii, która ciąży wycenom najbardziej, czyli w dostępie Chin do zaawansowanych półprzewodników.
Rentowność 5,11 procent, ropa i słabszy złoty
Na rynkach bazowych czwartek był przedłużeniem środy, tyle że z wyższego pułapu. Rentowność dziesięcioletnich obligacji Stanów Zjednoczonych poszła do około 5,11 procent, czyli wyżej niż środowe 5,058 procent i najwyżej od 2007 roku. Indeks dolara umocnił się do około 101,12 punktu, o 0,68 procent, a VIX wzrósł do 15,18 punktu. Na Wall Street oznaczało to kolejny dzień pod kreską: S&P 500 znajdował się w okolicy 7706 punktów, niżej o około 0,76 procent, Dow Jones w okolicy 51 512 punktów, niżej o 1,03 procent, a Nasdaq około 26 936 punktów, niżej o 0,69 procent.
Europa zamknęła się słabiej, choć bez paniki. Stoxx Europe 600 stracił 0,44 procent do 639,93 punktu, DAX zniżkował o 0,66 procent do 25 410,63 punktu, CAC 40 spadł o 0,39 procent do 8123,41 punktu, a FTSE 100 zakończył dzień praktycznie bez zmian. Komentarze wskazywały na dwa ciężary: powrót ropy powyżej stu dolarów oraz rosnące rentowności obligacji, które przeważyły nad lepszymi od prognoz wskaźnikami koniunktury.
Rynek ropy kontynuował odbicie po najdłuższej od ponad roku serii spadkowej. Brent na ICE był w czwartek rano wyceniany w okolicy 103,51 dolara za baryłkę, wyżej o 0,4 procent, a w ciągu dnia notowania sięgały powyżej 107 dolarów, przy dziennym zakresie mniej więcej od 101,84 do 107,24 dolara. Powód jest ten sam co od kilku tygodni: brak postępu w rozmowach amerykańsko-irańskich. Irańskie propozycje pokojowe zakładają przede wszystkim zniesienie amerykańskiej blokady morskiej irańskich portów i ponowne otwarcie cieśniny Ormuz, a bez rozstrzygnięcia w tej sprawie premia za ryzyko geopolityczne w cenie Brent pozostaje wysoka.
Na rynku walutowym złoty osłabiał się od rana. W tabeli referencyjnej Narodowego Banku Polskiego z 24 września euro kosztowało 4,3900 złotego, dolar 3,8570 złotego, frank szwajcarski 4,6593 złotego, a funt 5,1061 złotego. Dzień wcześniej było to odpowiednio 4,3588 oraz 3,8175 złotego, więc euro zdrożało o ponad trzy grosze, a dolar o niemal cztery grosze w ciągu jednej doby. Przy indeksie dolara rosnącym o 0,68 procent było to praktycznie nieuniknione, ale tempo jest warte odnotowania, bo rentowność polskich dziesięciolatek trzyma się w okolicy 6,4 procent, a we wrześniowych szczytach przekraczała 6,5 procent.
Kryptowaluty poszły w dół wyraźniej niż akcje. Bitcoin otwierał czwartek na poziomie około 84 370 dolarów, czyli o 2,1 procent niżej niż w środę, a w trakcie amerykańskiego przedpołudnia schodził do około 83 462 dolarów. Jest to kontynuacja ruchu zapoczątkowanego środowymi danymi PMI: mocniejszy dolar i wyższe realne stopy procentowe uderzają w aktywa bez przepływów pieniężnych mocniej niż w akcje spółek, które te przepływy generują. Poniedziałkowe zamknięcie w okolicy 86 600 dolarów, najwyższe od 28 stycznia, oddaliło się więc w ciągu trzech sesji o kilka procent.
Czwartek pokazał rynek podzielony na dwie prędkości. Globalnie nic się nie zmieniło: rentowność amerykańskich dziesięciolatek poszła jeszcze wyżej, do 5,11 procent, dolar się umocnił, a akcje w Europie i w Stanach Zjednoczonych traciły trzeci dzień z rzędu. Warszawa mimo to zamknęła się nad kreską, bo WIG20 odrobił poranny spadek o 0,8 procent i skończył na 4192,90 punktu, wyżej o 0,15 procent, ciągnięty przez banki i Allegro. Najważniejsza wiadomość dnia nie miała jednak nic wspólnego z rentownościami: Orlen zapowiedział przymusowy wykup akcji Energi po 27,60 złotego, czyli o 38 procent powyżej kursu z rynku, płacąc za mniejszość około 907 milionów złotych. Spór, którego koncern nie wygrał w sądzie przez sześć lat, kończy się przekroczeniem progu 95 procent i procedurą, która uchwały walnego zgromadzenia nie wymaga.
Na co patrzeć dalej
- Ogłoszenie wykupu Energi 30 września - to data, od której procedura rusza formalnie. Warto obserwować, czy Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych lub grupy akcjonariuszy podejmą jeszcze jakieś kroki i czy w ogóle jest na to przestrzeń prawna, skoro tym razem nie ma uchwały do zaskarżenia.
- Czy rentowność dziesięciolatek zakotwiczy się powyżej pięciu procent - poziom 5,11 procent jest już drugim dziennym maksimum z rzędu powyżej granicy nieoglądanej od 2007 roku. Dopóki ten ruch trwa, wyceny spółek wzrostowych będą pod presją niezależnie od wyników.
- Trwałość mocy warszawskiego rynku - odrobienie spadku o 0,8 procent w dniu, w którym Europa i Wall Street traciły, to sygnał siły względnej. Sprawdzianem będzie sesja, w której rynki bazowe odbiją: jeśli Warszawa wtedy nie nadąży, czwartek okaże się tylko efektem niskiej płynności i ustawiania pozycji.
- Kalendarz najbliższych dni - 6 i 7 października zbiera się Rada Polityki Pieniężnej, a na początku miesiąca GUS poda wrześniowy odczyt inflacji. Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75 procent przy inflacji CPI na poziomie 3,4 procent, a rynek nie zakłada zmian do końca roku.
- Co dalej z rozejmem handlowym po dwóch miesiącach - przedłużenie kończy się w styczniu i wraca dokładnie w momencie, w którym spółki będą zamykać rok. Cel trzydzieści na trzydzieści jest na razie deklaracją, a nie podpisanym dokumentem, więc pierwszym testem będzie to, czy obie strony faktycznie zniosą cła na towary o wartości 30 miliardów dolarów.
Tekst opisuje sytuację na dzień 24 września 2026 roku. Informacje o zamiarze przeprowadzenia przymusowego wykupu akcji Energa S.A., cenie 27,60 złotego, stanie posiadania Orlenu oraz dacie ogłoszenia podano za raportem bieżącym Orlenu z 24 września i relacjami agencyjnymi z tego dnia. Historia postępowań sądowych dotyczących uchwały o wycofaniu akcji Energi z obrotu opiera się na doniesieniach z lat 2022 i 2024. Poziomy indeksów Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie podano według danych z otwarcia, notowań śródsesyjnych i zamknięcia sesji 24 września. Wstępne szacunkowe wyniki Grupy Kęty za trzeci kwartał 2026 roku podano za raportem spółki z 24 września, a porównania z konsensusem za ankietą PAP Biznes. Odczyt indeksu Ifo za wrzesień pochodzi z komunikatu Instytutu Ifo z 24 września. Kursy walut pochodzą z tabeli referencyjnej Narodowego Banku Polskiego z 24 września. Notowania ropy, rentowności obligacji, poziomy indeksów zagranicznych oraz notowania kryptowalut podano za komentarzami rynkowymi i relacjami agencyjnymi z 24 września i w części opisują stan w trakcie dnia, przed zamknięciem sesji w Stanach Zjednoczonych. Ustalenia szczytu w Waszyngtonie przytoczono za relacjami agencyjnymi z 24 września. Odczyty z różnych źródeł mogą się nieznacznie różnić. Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady.
Materiał wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji ani porady inwestycyjnej.Czytaj więcejZwiń
Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty kapitału; decyzje podejmujesz na własną odpowiedzialność.